Sổ Tay Tuyên Úy và các cấp lãnh đạo TNTT (2019)

Chương Trình TNTT Tuyên úyHuynh trưởngHuấn luyệnSổ tay

Sổ tay Tuyên úy và các cấp lãnh đạo TNTT: vai trò Tuyên úy – Huynh trưởng, các ngành, lịch sử, phương pháp giáo dục, nghiêm tập, nghi thức, thành lập Đoàn, các kinh và bài ca các ngành.

So-Tay-Tuyen-Uy-TNTT.pdf
Tài liệu đính kèm · 66.3 MB
Đọc từng bài PDF gốc

Sổ tay dành cho Linh mục Tuyên úy và các cấp lãnh đạo Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam (có cập nhật Nội qui 2019) – 160 trang. Sách trình bày vai trò Tuyên úy, tương quan giữa Tuyên úy và Huynh trưởng, các ngành và khung cảnh huấn luyện, lịch sử – phương pháp giáo dục của Phong trào, nghiêm tập, nghi thức, cách thành lập Đoàn, sinh hoạt hội họp, các kinh và bài ca các ngành.

Bấm Đọc từng bài để mở sách theo từng bài (chọn bài ở mục lục bên phải), hoặc tải PDF gốc.

Mục lục
  1. Linh mục Tuyên úy Thiếu Nhi Thánh Thể – trang 5
  2. Tương quan giữa Tuyên úy và Huynh trưởng – trang 9
  3. Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể – trang 12
  4. Các ngành và khung cảnh huấn luyện – trang 23
  5. Huynh trưởng Xứ đoàn – trang 41
  6. Lịch sử Phong trào – trang 50
  7. Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể – trang 54
  8. Nội qui – trang 56
  9. Luật – Khẩu hiệu – Lời hứa – trang 77
  10. Phương pháp giáo dục – trang 81
  11. Đồng phục – Huy hiệu – trang 85
  12. Nghiêm tập – trang 93
  13. Kỷ luật và các đội hình căn bản – trang 100
  14. Nghi thức – trang 107
  15. Để thành lập Đoàn – trang 141
  16. Khung cảnh Thánh Kinh – trang 145
  17. Sinh hoạt hội họp – trang 148
  18. Các kinh trong Phong trào – trang 151
  19. Bài ca các ngành – trang 156
  20. Mười điều luật Thiếu Nhi Thánh Thể – trang 160
Ghi chú

Phần Nội qui (bài 8) và Nghi thức (bài 14) đã có bản văn bản đầy đủ ở hai bài "Nội Qui Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam (2019)" và "Nghi Thức Thiếu Nhi Thánh Thể (2025)" trong cùng mục Chương Trình TNTT.

BÀI 1. LINH MỤC TUYÊN ÚY THIẾU NHI THÁNH THỂ

Thiếu nhi Thánh Thể là một đoàn thể Tông đồ giáo dân (Công giáo tiến hành) nên có các linh mục phụ trách riêng gọi là Tuyên úy. Linh mục Tuyên úy Thiếu nhi Thánh Thể có một số nét đặc biệt hơn linh mục tuyên úy các đoàn thể khác.

I. Khái niệm về Tuyên úy Thiếu Nhi Thánh Thể

A. Linh mục Tuyên úy nói chung – Định nghĩa:

  • "Tuyên uý là linh mục coi sóc một nhà nguyện, tu viện, viện mồ côi, nhà tù hay linh mục được chỉ định để phục vụ những giới đặc biệt như các cơ quan, đoàn thể". (Lm. John A. Harden SJ – Từ điển Công giáo phổ thông).
  • "Linh mục có phận sự dạy giáo lý, làm linh hướng, ban các bí tích cho những người trong các cơ quan hay một đoàn thể như trường học, nhà thương, nhà dòng. Nhiều đoàn thể có tuyên úy riêng như quân đội, Hướng đạo, các đoàn thể Công giáo tiến hành, cơ quan, xã hội..." (Lm. Hồng Phúc CSSR – Điển ngữ Đức tin Công giáo).
  • Giáo luật: "Cha tuyên uý là một tư tế được uỷ thác cách cố định, ít là một phần, trách nhiệm mục vụ của một cộng đoàn hoặc của một nhóm Kitô hữu đặc biệt mà ngài phải thi hành chiếu theo quy tắc của luật phổ quát và luật địa phương" (GL 564).
  • "Các nghĩa vụ và các quyền của cha phó chẳng những được ấn định trong những điều của chương này, trong quy chế của Giáo Phận và trong văn thư của Giám Mục Giáo Phận, mà còn được xác định cách đặc biệt bằng sự uỷ nhiệm của cha sở. Cha phó phải tường trình đều đặn cho cha sở biết những chương trình mục vụ được hoạch định và đang tiến hành thế nào để cha sở và cha phó, hoặc các cha phó, có thể hợp lực với nhau để đảm nhận việc mục vụ giáo xứ mà các ngài cùng chịu trách nhiệm" (GL 548).

Từ những nguyên tắc trên, ta có thể xác định như sau:

Linh mục Tuyên uý là người được bề trên trao trách nhiệm thực thi tất cả hay một phần công tác mục vụ trên cộng đoàn như tu viện, bệnh viện, hay đoàn thể.

Linh mục Tuyên uý rất đa dạng: có Tuyên uý như một cha sở: Tuyên quân đội, Tuyên uý các đoàn thể. Có Tuyên uý chỉ phụ trách dạy giáo lý và ban bí tích thôi như tuyên uý nhà dòng. Linh mục Tuyên uý có thể do cha Tổng đại diện bổ nhiệm.

Là cha phó của một giáo xứ, được cha sở uỷ nhiệm phụ trách Thiếu nhi Thánh Thể, cha phó cũng là Linh mục Tuyên uý chính thức của phong trào Thiếu nhi Thánh Thể.

B. Linh mục Tuyên uý Thiếu Nhi Thánh Thể

  • Nội quy Thiếu nhi Thánh Thể: Hàng Giáo phẩm trao cho Linh mục Tuyên úy nhiệm vụ hướng dẫn và điều hành Thiếu Nhi Thánh Thể theo đúng Nội quy. Nhiệm vụ này được ủy thác cho các Huynh trưởng tùy khả năng và vai trò của họ theo nguyên tắc tông đồ giáo dân (TĐ, số 20). Để chu toàn nhiệm vụ trên và giúp ích tối đa cho thiếu nhi, các Linh mục Tuyên úy cần phải tham dự sa mạc Tuyên úy.
  • "Huynh Trưởng được bầu và bổ nhiệm sẽ có quyền và trách nhiệm trong việc tổ chức và điều khiển Thiếu nhi Thánh Thể, Tuyên úy thường chỉ can thiệp trong việc huấn luyện đạo đức, nhưng khi cần ngài sẽ can thiệp trong việc tổ chức và điều hành".
  • "Trợ úy là chủng sinh hay tu sĩ được bề trên cho phép tham gia Thiếu Nhi Thánh Thể: Trợ úy cộng tác với cha Tuyên úy trong nhiệm vụ của ngài, nhất là trong việc huấn luyện tinh thần đạo đức cho các đoàn sinh. Trợ úy đồng hành, khích kệ, tạo cơ hội và uy tín cho các Huynh trưởng làm việc".
  • "Trợ tá là những ông trương, bà quản, các cựu huynh trưởng, phụ huynh và những người yêu mến trẻ, sẵn sàng hỗ trợ Linh mục Tuyên úy và Xứ đoàn trong công việc giáo dục thiếu nhi. Các Trợ tá cũng cần nắm vững tinh thần Thiếu Nhi Thánh Thể để có thể phục vụ tốt hơn".

Từ những nguyên tắc trên, ta có thể xác định như sau:

Linh mục Tuyên uý Thiếu nhi Thánh Thể cấp trung ương, giáo phận hay giáo xứ đều phải do giáo quyền bổ nhiệm nghĩa là được sự đồng thuận của Đức Giám Mục, cha Tổng Tuyên uý, cha Tuyên uý Thiếu nhi Thánh Thể Giáo phận và cha sở.

Linh mục Tuyên uý Thiếu nhi Thánh Thể có đủ 3 quyền: giảng dạy, thánh hóa và chăn dắt. Việc thi hành ở mức độ nào thì tuỳ hoàn cảnh và phạm vi.

Cha phó được cha sở ủy nhiệm trông coi thiếu nhi, cha thực sự là linh mục Tuyên uý Thiếu nhi Thánh Thể trong giai đoạn này.

Cha tuyên uý Thiếu nhi Thánh Thể nắm quyền lãnh đạo ở tầm vĩ mô, còn việc điều hành trực tiếp thì trao cho các Huynh Trưởng Ban điều hành, ngài chỉ can thiệp khi thực sự cần thiết.

II. Những việc làm cụ thể của Linh mục Tuyên úy Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể
  1. Nghiên cứu, trao đổi với cấp trên để thiết lập đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể tại giáo xứ.
  2. Chọn lựa các thanh niên xứng hợp gởi đi tham dự các khóa đào tạo Giáo lý viên, các sa mạc huấn luyện Huynh Trưởng tại giáo hạt hay giáo phận.
  3. Mời các Huynh Trưởng lành nghề đến giúp thành lập đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể cho thật đúng cách.
  4. Tổ chức bồi dưỡng thêm cho các Huynh Trưởng về Giáo lý Thánh Kinh.
  5. Tập hợp các em thiếu nhi lại và chọn một số em khá để huấn luyện làm tông đồ đội trưởng. Linh mục Tuyên uý thường phụ trách về giáo lý, nhân bản, thuật lãnh đạo.. cho các đội kiểu mẫu.
  6. Chủ sự các thánh lễ, nghi lễ của Đoàn: giảng dạy, ban huấn từ, nói câu chuyện khai mạc, hướng dẫn các Huynh Trưởng và các em sống tinh thần Tin Mừng trong tuần, trong tháng.
  7. Chuẩn bị Ban điều hành, đưa ra đường hướng sinh hoạt phù hợp với Phong trào trong hoàn cảnh cụ thể. Cố vấn, chỉ vẽ cho Ban điều hành Đoàn hoạt động; giúp thực hành các sinh hoạt thiêng liêng như chầu Thánh Thể, hoa thiêng, giúp các em tuân giữ luật và lời hứa Thiếu Nhi Thánh Thể...
  8. Tổ chức tuyên hứa, phong nhậm đội trưởng, chuẩn bị lễ ra mắt đoàn.
  9. Tạo mối liên hệ gắn bó giữa các Huynh Trưởng với nhau và giữa Đoàn với phụ huynh thiếu nhi; tổ chức Ban bảo trợ và giúp đoàn tiến triển.
III. Trợ úy và Trợ tá Thiếu Nhi Thánh Thể

Linh mục Tuyên uý được các anh chị em tu sĩ (trợ uý) và giáo dân (trợ tá) giúp đỡ. Những người này giúp cha Tuyên uý rất đắc lực vì có nhiều khả năng, có địa vị trong xã hội, có thời giờ, tiền bạc và có uy tín trong giáo xứ. Cha Tuyên uý cố gắng mời họ cộng tác. Những trợ uý và trợ tá cũng phải qua các khóa huấn luyện và nếu muốn tham gia điều hành, họ phải tham dự sa mạc để nắm vững tinh thần Thiếu Nhi Thánh Thể hầu hỗ trợ tích cực cho các Huynh trưởng.

Muốn chu toàn phận vụ, linh mục tuyên uý cũng phải nắm vững các nội dung chủ yếu, phương pháp và nghi thức của phong trào. Các khóa hội thảo, bồi dưỡng, sa mạc dành cho các Tuyên úy luôn là cơ hội tốt giúp các ngài đào sâu thêm về Thiếu nhi Thánh Thể.

Sự hiện diện của linh mục tuyên uý luôn là nguồn động lực nâng đỡ, ủi an, khích lệ các huynh trưởng trong công tác phục vụ và là ngọn lửa sưởi ấm các em Thiếu nhi trong quãng đời thơ dại. Xin các ngài hãy vì thiếu nhi mà hy sinh hơn nữa, vì chúng chính là quà tặng Thiên Chúa ban cho các ngài trong cuộc đời linh mục.

BÀI 2. TƯƠNG QUAN GIỮA TUYÊN ÚY VÀ HUYNH TRƯỞNG, TRỢ ÚY, TRỢ TÁ

Nội quy Tổng Liên Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể ghi rõ:

  • "Hàng Giáo phẩm trao cho Linh mục Tuyên úy nhiệm vụ hướng dẫn và điều hành Thiếu Nhi Thánh Thể theo đúng Nội quy. Nhiệm vụ này được ủy thác cho các Huynh trưởng tùy khả năng và vai trò của họ theo nguyên tắc tông đồ giáo dân (TĐ, số 20)". (NQ 53)
  • "Trợ úy là chủng sinh hay tu sĩ được bề trên cho phép tham gia Thiếu Nhi Thánh Thể: Trợ úy cộng tác với cha Tuyên úy trong nhiệm vụ của ngài, nhất là trong việc huấn luyện tinh thần đạo đức cho các đoàn sinh. Trợ úy đồng hành, khích kệ, tạo cơ hội và uy tín cho các Huynh trưởng làm việc." (NQ 54).
  • "Trợ tá là những ông trương, bà quản, các cựu huynh trưởng, phụ huynh và những người yêu mến trẻ, sẵn sàng hỗ trợ Linh mục Tuyên úy và Xứ đoàn trong công việc giáo dục thiếu nhi" (NQ 55)

Căn cứ vào các điều trên, chúng ta có thể nghiên cứu:

I. Tương quan giữa Linh mục Tuyên úy với Huynh trưởng, Trợ úy và Trợ tá

Mối tương quan giữa Tuyên úy với các Huynh trưởng, trợ uý và trợ tá được thể hiện qua hai mặt:

  1. Tương quan cha con, anh em: trước khi trở thành một Huynh trưởng, anh chị là một giáo dân trong giáo xứ mà linh mục Tuyên úy là chủ chăn. Mối tương quan này được thể hiện bằng tình yêu thương săn sóc của linh mục với con chiên trong giáo xứ và lòng hiếu thảo kính trọng của người tín hữu đối với vị chủ chăn của mình.
  2. Tương quan giữa người lãnh đạo và người cộng sự: Cha xứ, cha phó là người khởi xướng, thành lập hay duy trì đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, ngài mời gọi các tu sĩ, anh chị em thanh niên nam nữ đến tham gia, cộng tác, do đó họ có uy tín để làm việc. Với nhiệm vụ được trao, vị tuyên úy tôn trọng và bảo vệ uy tín của người cộng tác. Cũng thế, các Huynh trưởng cần tôn trọng vị tuyên úy như thủ trưởng của mình.

Các tương quan này được thể hiện đúng mực, đúng liều lượng thì mọi sinh hoạt sẽ trôi chảy, tốt đẹp. Nếu nghiêng về một mặt thì dễ gặp khó khăn. Vì khi làm việc, người ta đóng nhiều vai trò khác nhau; mà vai trò nào cũng cần phải rõ ràng mới có hiệu quả: một người ở trong gia đình là con, nhưng ra công đường lại là ông quan của trăm họ. Hai mối tương quan này cần được vun đắp.

II. Xây dựng mối tương quan giữa Tuyên úy với Huynh trưởng, Trợ úy và Trợ tá

Tương quan này được đặt nền tảng trên tình và lý: tình là lòng yêu thương, săn sóc, vâng lời và lý là sự phân công, phân nhiệm rõ ràng căn cứ trên những nguyên tắc Giáo luật, Nội quy Thiếu Nhi Thánh Thể, kinh nghiệm và tập tục xã hội.

Những nguyên tắc chung mà cha tuyên úy cũng như Ban Điều Hành phải tuân giữ:

  1. Đường lối chung và chương trình sinh hoạt của đoàn cần được thông qua bởi cuộc họp Hội đồng Đoàn gồm cha tuyên úy và các Trưởng điều hành. Ví dụ: chương trình huấn luyện, việc tổ chức các buổi, ...
  2. Cần có chương trình chung 12 tháng, 6 tháng hay 3 tháng, rồi phải chi tiết hóa hằng tháng hay 3 tháng và được Hội đồng Đoàn thông qua. Tránh tình trạng làm việc không có chương trình, kế hoạch.
  3. Hết sức tránh việc làm tùy hứng, tùy tiện sai nghị quyết của buổi họp, trừ những trường hợp thật cần thiết do cha Tuyên úy quyết định mà thôi.
  4. Cha tuyên úy luôn coi các Huynh trưởng như những người em, người cộng sự của mình hết lòng yêu thương đùm bọc chỉ vẽ, còn các Huynh trưởng hết lòng vâng lời và yêu mến cha tuyên úy.
  5. Việc điều hành đoàn do cha tuyên úy ủy quyền, chứ không theo nguyên tắc dân chủ chính trị hay xã hội đời. Vì quyền của chủ chăn thuộc cơ cấu phẩm trật của Hội thánh Công giáo (ĐGH Gioan Phaolô II: huấn dụ cho Bộ Giáo sĩ ngày 10.01.2004). Theo nội quy, các tuyên úy có thể ủy quyền điều hành cho các Huynh trưởng và nhận trách vụ trong những việc thuộc phạm vi đạo đức, thiêng liêng.
  6. Huynh trưởng cũng là Giáo lý viên, do đó nội dung giáo lý giáo phận phải là phần cốt lõi trong chương trình thăng tiến và sinh hoạt chi đoàn, đoàn. Các Huynh trưởng soạn bài kỹ lưỡng và dùng những sinh hoạt như băng reo, bài hát, trò chơi, vẽ hình,... làm sinh động hóa bài giáo lý.
  7. Huynh trưởng chỉ làm những gì trong phạm vi quyền hạn mà nội quy hay tập tục Thiếu Nhi Thánh Thể ấn định và những gì đã nói trong nghị quyết của các buổi họp. Khi có những công việc không được ấn định, Huynh trưởng phải xin ý kiến cha tuyên úy hay Ban điều hành Đoàn.
  8. Các linh mục tuyên úy cố gắng làm phong phú những sinh hoạt và tổ chức phong trào về mặt thiêng liêng, các ngài giúp Huynh trưởng ứng dụng các sinh hoạt để minh họa nội dung giáo lý hầu hướng dẫn thiếu nhi hữu hiệu hơn.
  9. Các trợ uý và trợ tá là những trợ thủ đắc lực của các tuyên úy. Vai trò của họ là cố vấn cho các Huynh trưởng và là cánh tay nối dài của các cha Tuyên úy. Họ phải luôn thống nhất với tuyên úy trong tư tưởng và hành động.

Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể chỉ được xây dựng và phát triển mạnh mẽ khi có sự cộng tác chặt chẽ giữa cha tuyên úy với các Huynh trưởng, trợ uý và trợ tá. Việc giáo dục toàn diện cho các em thiếu nhi là công việc lớn, cần đến sự cộng tác của nhiều người và cần có sự lãnh đạo sáng suốt, thống nhất điều hành, cần có chương trình và kế hoạch cụ thể. Có như thế Phong trào mới thật sự mang lại nhiều lợi ích cho việc giáo dục thiếu nhi là công dân tương lai cho Giáo hội và xã hội.

BÀI 3. HUYNH TRƯỞNG THIẾU NHI THÁNH THỂ
Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể là ai?

Huynh Trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể là môn đệ nhiệt thành của Chúa Kitô, đang tiếp tục thi hành sứ mạng hướng dẫn tuổi trẻ tiến đến sự hoàn thiện theo tinh thần Tin Mừng.

Huynh Trưởng cũng là giáo lý viên được thông qua quá trình đào tạo làm Giáo lý viên và các sa mạc huấn luyện Huynh Trưởng Cấp I, II, III. Nghĩa là được học hỏi, và trải qua một quá trình huấn luyện dài về:

  • Nhân bản và các đức tính của người tông đồ,
  • Nội dung giáo lý Thánh Kinh, linh đạo GLV
  • Khoa sư phạm huấn giáo và khả năng lãnh đạo,
  • Bản chất, tôn chỉ, lý tưởng, mục đích của Phong trào để làm tròn sứ mạng giáo dục giới trẻ nên Kitô hữu thánh thiện và nên người công dân tốt trong xã hội.
1. Địa vị người Huynh trưởng

Huynh Trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể được trao cho công tác lãnh đạo, quản trị và giáo dục thiếu nhi. Vì Hội Nghĩa Binh Thánh Thể chính là hội tông đồ cầu nguyện, do các ông bà quản coi sóc, dạy dỗ kinh bổn cho các em. Năm 1965, ảnh hưởng luồng gió canh tân của Công Đồng Vaticano II, Hội Nghĩa Binh Thánh Thể được đổi tên thành PHONG TRÀO THIẾU NHI THÁNH THỂ, với ý thức: không chỉ giúp các em siêng năng cầu nguyện mà còn nhằm giáo dục đức tin và hướng dẫn các em làm tông đồ, giúp các em sống đạo qua các sinh hoạt vui tươi lành mạnh; và "người trẻ phải làm tông đồ cho giới trẻ", trách vụ ấy được giao về cho các Huynh Trưởng; Điều này đòi hỏi Huynh Trưởng phải nỗ lực trau dồi về Thánh Kinh, Giáo lý, và các kiến thức về sinh hoạt, quản trị, điều hành... Phong Trào tin tưởng các Trưởng và muốn các Trưởng dìu dắt đàn em của mình bước theo chân Anh Cả Giêsu trên con đường thăng tiến và hoàn thiện.

2. Việc huấn luyện Huynh trưởng

Để chuẩn bị cho việc rao giảng Tin Mừng và để các ông thấm nhuần tinh thần, đường lối của Người, Chúa Giêsu đã kêu gọi, tuyển chọn và huấn luyện các tông đồ. Ngài còn xin Chúa Cha ban Thánh Thần cho các ông, để các ông hiểu rõ những việc Người làm, những lời Người dạy, để các ông tiếp nối sứ mệnh lôi kéo nhiều người sống theo tinh thần Tin Mừng.

Thiếu Nhi Thánh Thể cũng theo đường lối huấn luyện của Thầy, mời gọi các bạn trẻ nam nữ nhiệt thành và có lòng yêu trẻ trong cộng đoàn, giúp họ học hiểu thêm về giáo lý và qua các sa mạc, huấn luyện họ tinh thần, đường lối của Phong Trào, để họ trở nên những Huynh Trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể.

3. Các cấp Huynh trưởng trong Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể

Phong Trào chia chương trình huấn luyện Huynh Trưởng thành 4 cấp căn bản: Dự Trưởng, Cấp I, Cấp II và Cấp III, với những tiêu chuẩn và mục đích được xác định rõ ràng trong QUY CHẾ HUẤN LUYỆN. Ngoài những cấp căn bản còn có những sa mạc huấn luyện chuyên nghiệp khác, để các Trưởng trau dồi thêm khả năng phục vụ và lãnh đạo như: sa mạc Đặc Cấp, sa mạc Huấn luyện viên, sa mạc Chuyên biệt ....

3.1 – Cấp Dự trưởng: Cấp dự trưởng là các bạn thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông trung học, muốn tham gia Phong Trào để phục vụ các em thiếu nhi. Ban điều hành Đoàn sẽ giới thiệu em với cha Tuyên úy để ngài chuẩn bị cho em và giới thiệu em tham dự các khóa huấn luyện Giáo lý viên và sa mạc huấn luyện Huynh trưởng. Trong thời gian này em sẽ được đeo khăn quàng đỏ không viền của người dự trưởng, Đoàn sẽ dành nhiều giờ giúp em học hiểu về nghề Trưởng, cho em thực tập sinh hoạt trong Đoàn.

Việc huấn luyện Dự Trưởng được ấn định:

a. Điều kiện tham dự:

  • Đang hoặc sẽ tham dự khoá huấn luyện Giáo lý viên.
  • Được Ban điều hành Đoàn giới thiệu và Cha Tuyên Úy chuẩn nhận.
  • Có thiện chí: muốn tham gia Phong Trào để phục vụ thiếu nhi.

b. Tổ chức:

  • Ban điều hành Đoàn dùng tài liệu Thiếu Nhi Thánh Thể để huấn luyện các em.
  • Các em được đeo khăn và thực tập tại Xứ Đoàn để hiểu về nghề Trưởng.

c. Nội dung huấn luyện:

  • Lịch sử, mục đích, phương pháp của Phong Trào.
  • Tổ chức Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể.
  • 4 Khẩu hiệu, 10 điều Luật.
  • Ơn gọi, sứ mạng, đời sống đạo và tư cách người Huynh Trưởng.
  • Nghi thức, Nghiêm tập, các đội hình tập họp, phương pháp hàng đội...
  • Các bài ca chính thức của Phong Trào.
  • Chuyên môn: nút dây, dấu đường, mật thư, morse, sémaphore...
  • Sinh hoạt: Hội họp, bài hát, vũ điệu, trò chơi, băng reo.
  • Tập làm hoa thiêng mỗi ngày.

3.2 – Huynh trưởng Cấp I: Cấp I còn được gọi là Sơ cấp. Mục đích đào tạo các em thành những Huynh Trưởng thực thụ. Các em phải từ 17 tuổi trở lên, đã thực tập ở Xứ Đoàn, được huấn luyện Giáo lý viên và được gởi tham dự sa mạc huấn luyện huynh trưởng.

Cha Tuyên úy và Ban huynh trưởng Xứ đoàn giúp các em trong thời gian thực tập tại Đoàn, học hỏi về phần lý thuyết tổng quát của Cấp I để các em vững tin, và tháo vát khi bước vào Sa mạc huấn luyện. Sự quan tâm theo dõi của cha Tuyên úy sẽ khích lệ các em rất nhiều. Đồng thời, ngài cũng biết rõ khả năng và tinh thần của những Huynh Trưởng sẽ cộng tác với ngài.

Việc huấn luyện Huynh Trưởng Cấp I, được ấn định như sau:

a. Điều kiện tham dự:

  • Đã qua giai đoạn Dự Trưởng và đang sinh hoạt tại Đoàn.
  • Được Ban điều hành Đoàn giới thiệu và Cha Tuyên Úy chấp thuận.
  • Vượt qua bài khảo sát tiền sa mạc.

b. Tổ chức:

  • Tuyên úy Liên đoàn bổ nhiệm tuyên úy sa mạc, có thể ủy thác cho một Tuyên úy hoặc Huynh trưởng làm sa mạc trưởng (Theo qui chế huấn luyện).
  • Bổ nhiệm một sa mạc phó để phụ tá và thay thế sa mạc trưởng khi cần. Khi có nhu cầu, sa mạc trưởng cũng có thể mời thêm các Khoá trưởng để giúp điều hành các khoá trong sa mạc.
  • Ban điều hành Liên đoàn thông báo về ngày giờ, địa điểm sa mạc ít là 1 tháng trước ngày mở sa mạc huấn luyện.
  • Sa mạc Huấn Luyện phải ít là 2 ngày trọn.
  • Sau đó, sa mạc sinh phải qua 3 tháng thực tập có sự xác nhận của cha Tuyên úy xứ đoàn.
  • Kết quả sa mạc và nhận xét của cha tuyên úy xứ đoàn được sa mạc trưởng trình cho cha Tuyên úy Liên đoàn để cấp bằng tốt nghiệp.
  • Các em sẽ nhận khăn quàng và cấp hiệu trong buổi lễ tuyên hứa Huynh trưởng.

c. Nội dung huấn luyện:

8 đề tài lý thuyết:

  1. Lịch sử và bước tiến Thiếu Nhi Thánh Thể;
  2. Bản chất, Tôn chỉ, Mục đích Thiếu Nhi Thánh Thể.
  3. Ơn gọi và sứ mạng Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể.
  4. Phương pháp Thiếu Nhi Thánh Thể;
  5. Những đức tính cần thiết của Huynh trưởng.
  6. Đời sống đạo của Huynh trưởng.
  7. Luật sống Thiếu Nhi Thánh Thể
  8. Vào sa mạc

Vào sa mạc: Gồm các đề tài:

  1. Cách soạn và dạy bài khóa cho đoàn sinh.
  2. Chương trình thăng tiến đoàn sinh
  3. Khung cảnh Thánh Kinh.
  4. Lãnh nhận Lời Chúa
  5. Phương pháp hàng đội
  6. Hành chánh Đội, Chi đoàn
  7. Họp đội, Họp Chi đoàn
  8. Tổng quát về tâm lý thiếu nhi
  9. Các bài ca nghi thức của Thiếu nhi Thánh Thể
  10. Các bài ca sinh hoạt của Thiếu nhi Thánh Thể
  11. Lửa thiêng Thánh Thể
  12. Hành trình sa mạc
  13. Nghiêm tập
  14. Sơ cấp cứu
  15. Nút dây – Lều trại

Sau khi tham dự Sa mạc huấn luyện và thực tập em được tuyên hứa, chính thức trở thành Huynh Trưởng của Đoàn, được cấp Chứng Chỉ, trao khăn và cấp hiệu để cộng tác với các Huynh trưởng Xứ đoàn trong công tác giáo dục và phục vụ của Phong Trào.

Huynh trưởng mới sẽ tập dạy giáo lý, làm trưởng trực, sinh hoạt Chi đoàn,.. việc thực hành các nghi thức phải nhuần nhuyễn, từ cách thổi còi, đi đứng, sử dụng thủ hiệu, cách ăn nói trước đám đông... tất cả rất cần thiết.

Giờ đây bạn có thể xin ghi danh tham dự khóa Giáo lý viên cấp II, và đăng ký sa mạc Huấn luyện Huynh trưởng Cấp II.

3.3 – Huynh trưởng Cấp II: Chương trình huấn luyện Huynh Trưởng Cấp II nhằm đào tạo những phân Đoàn Trưởng hay trưởng Ngành: Chiên, Ấu, Thiếu, Nghĩa, Hiệp. Mỗi Ngành có một sắc thái riêng, từ cấp 2 bạn sẽ được huấn luyện chuyên Ngành.

Các Huynh Trưởng Cấp II cần có nhiều khả năng lãnh đạo thích hợp cho mỗi Ngành theo tâm lý lứa tuổi. Ví dụ:

  • Huynh Trưởng Chiên con và Ấu Nhi cần được huấn luyện tinh thần của người cha, người mẹ yêu thương trìu mến; người anh, người chị vui vẻ, dịu hiền; người bạn tận tụy, khéo kể chuyện và ca vũ giỏi... có một lòng đạo đức chân thành, đơn sơ, dễ dàng gắn bó với Chúa bằng những lời nguyện tắt...
  • Huynh Trưởng Thiếu Nhi phải là mẫu người hùng, người anh người chị lý tưởng, giỏi tổ chức và là thần tượng của các em về nghề Trưởng và lòng đạo đức sâu xa, sẵn sàng hy sinh, vui vẻ, quảng đại phục vụ Phong Trào và các em.
  • Huynh Trưởng Nghĩa Sĩ và Hiệp sĩ là người bạn, là cố vấn, người biết đối thoại, chia sẻ, cảm thông, có nhiều sáng kiến và tài tháo vát để giúp các em... Lòng đạo của Trưởng thể hiện trong từng lời nói, hành động và nhất là đời sống gương mẫu. Sẵn sàng giúp các em vượt khó. Tinh thần Tin Mừng phải thấm nhuần trong đời sống của Trưởng.

Nội dung huấn luyện Huynh Trưởng Cấp II gồm 8 đề tài lý thuyết:

  1. Phân công phân nhiệm trong đoàn
  2. Phương pháp giáo dục siêu nhiên
  3. Phương pháp giáo dục tự nhiên
  4. Những yêu cầu về người lãnh đạo
  5. Sống ngày Thánh Thể
  6. Tinh thần kỷ luật và trách nhiệm
  7. Chương trình Thăng tiến Thiếu nhi
  8. Giáo dục theo tâm lý lứa tuổi

Vào sa mạc: Gồm các đề tài thực hành:

  1. Khung cảnh Thánh Kinh
  2. Vai trò Thánh Kinh trong giáo dục thiếu nhi
  3. Tổ chức giờ chầu Thánh thể trong đoàn
  4. Tổ chức giờ chầu Thánh Thể trong sa mạc
  5. Sinh hoạt trong giờ Giáo lý
  6. Nghệ thuật kể chuyện cho thiếu nhi
  7. Giao tế nhân sự
  8. Chương trình dài hạn cho đoàn
  9. Cách tổ chức chiến dịch – Thi đua
  10. Thành lập đoàn Thiếu nhi Thánh Thể
  11. Những yếu tố làm sinh động buổi họp
  12. Nghi thức sai đi

Sau khi đạt yêu cầu trong Sa mạc huấn luyện và nộp bài nghiên cứu hậu sa mạc cùng với nhận xét của cha tuyên úy xứ đoàn sau 3-6 tháng thực tập, các bạn sẽ được tuyên hứa nhận Cấp II. Tiếp tục phục vụ Phong Trào với chuyên Ngành bạn mới học..., trong thời gian này bạn có thể tham dự khóa huấn luyện Giáo lý viên cấp III, và đăng ký sa mạc huấn luyện Huynh trưởng Cấp III để tiếp tục thăng tiến.

3.4 – Huynh trưởng Cấp III: Điểm đặc biệt của việc huấn luyện Cấp III là:

  • Biết tự huấn luyện, trao đổi và nghiên cứu.
  • Huấn Luyện Viên sẽ nêu đề tài cho các Trưởng thảo luận, đào sâu, trao đổi ý kiến để học hỏi kinh nghiệm và hiểu rõ hơn về những vấn đề lãnh đạo cũng như giáo dục đoàn sinh về tâm linh cũng như tri thức.
  • Nắm vững tổ chức Phong Trào, đào sâu vào từng chức vụ: Xứ Đoàn Trưởng, Liên Đoàn Trưởng, các Ủy viên... Những liên hệ giữa các cấp lãnh đạo, phương pháp làm việc, soạn thảo, điều hành, mở các chiến dịch... để các Trưởng thêm kinh nghiệm lãnh đạo.

Vì tầm quan trọng của chức vụ nên Sa mạc huấn luyện phải dài hơn (5 ngày và có ít là 3 đêm ở Sa mạc). Nội dung sẽ đi sâu vào những điểm căn bản của Phong Trào và cũng có huấn luyện chuyên Ngành. Nội dung gồm:

Các đề tài lý thuyết:

  1. Vai trò Thánh Kinh trong Giáo dục thiếu nhi
  2. Huynh trưởng với việc dạy Giáo lý
  3. Huynh trưởng nhà giáo dục thiếu nhi
  4. Điều hành đoàn
  5. Huấn luyện huynh trưởng
  6. Huấn luyện đội trưởng

Vào sa mạc: Các đề tài thực hành

  1. Phương pháp giáo dục siêu nhiên
  2. Khung cảnh Thánh kinh
  3. Phương pháp giáo dục tự nhiên
  4. Tổ chức nhân sự trong đoàn
  5. Tâm lý tuổi Chiên con và Ấu nhi
  6. Tâm lý tuổi Thiếu nhi
  7. Tâm lý tuổi Nghĩa sĩ – Hiệp sĩ
  8. Tổ chức Lửa thiêng Thánh Thể
  9. Chương trình dài hạn
  10. Tổ chức tọa đàm
  11. Giải quyết xung đột
  12. Hành trình sa mạc
  13. Tổ chức một buổi lễ
  14. Lãnh đạo
  15. Phương pháp nghiên cứu
  16. Thu gọn và trải rộng một đề tài
  17. Huấn luyện đội trưởng
  18. Các tình huống tâm lý cá biệt

Ngoài ra, trong thời đại hiện nay, những kỹ năng sau đây hỗ trợ cho công việc của Huynh Trưởng, đề nghị cũng nên được lưu tâm: Vi tính, Thể dục nhịp điệu, Dân vũ – múa đôi, Viết văn – làm báo, Âm nhạc, Võ thuật, Hùng biện, Tổ chức Câu lạc bộ, Trẻ em bụi đời, Thẩm mỹ học, Luyện chí khí, Cầu nguyện Taizé.

Các cấp huấn luyện khác

Ngoài các Cấp Huynh Trưởng căn bản kể trên, Phong Trào còn mở các Sa mạc Huấn luyện khác nữa để thăng tiến và hoàn thiện hóa Huynh trưởng đáp ứng những nhu cầu đa dạng của Thiếu Nhi Thánh Thể, giúp chu toàn sứ mạng giáo dục và xây dựng cho giới trẻ là tương lai tươi đẹp của Giáo Hội và Đất Nước. Các cấp huấn luyện khác gồm:

3.5 – Các Huấn luyện viên: Huấn luyện viên là những người được tuyển chọn trong các Huynh trưởng cấp III hoặc Đặc cấp, được đào tạo để:

  • Trở thành Huấn luyện viên,
  • Góp phần vào việc xây dựng và phát triển Phong trào.
  • Trung ương, mỗi Giáo tỉnh và mỗi Giáo phận cần có đội ngũ Huấn luyện viên để phục vụ nhu cầu huấn luyện cho địa phương mình, đồng thời góp phần đáp ứng nhu cầu huấn luyện chung.
  • Huấn luyện viên gồm 3 cấp. Ngành Huấn Luyện cũng có một số Sa Mạc nhằm đào tạo các HLV cho Giáo Phận và Trung Ương.

Sa Mạc Huấn Luyện Viên Giáo Phận: Nhằm đào tạo Huấn Luyện Viên cho các khóa Sơ Cấp và Trung Cấp đáp ứng nhu cầu của giáo phận.

Sa Mạc Huấn Luyện Viên Trung Ương: Nhằm đào tạo Huấn Luyện Viên Cao Cấp cho trung ương, giáo tỉnh và các giáo phận.

Huấn luyện Sa Mạc Trưởng và Khóa Trưởng: Sa mạc này là Khóa tu nghiệp cho các Sa Mạc Trưởng và Khóa Trưởng của các cấp.

Huấn luyện Đặc cấp Sinai: Dành cho huynh trưởng thâm niên và có những đóng góp đặc biệt cho Phong trào. Huynh trưởng đặc cấp có thể không là Huấn luyện viên và cũng có thể đồng thời là huấn luyện viên. Cùng suy tư và góp ý về một số vấn đề quan trọng hay cấp thiết của Phong trào.

Đường vào sa mạc vô tận và nhiều ngã. Người Huynh trưởng cầu tiến bước đi không ngừng để phục vụ cho Phong trào và Giới trẻ. Sa mạc đòi hỏi nhiều hy sinh và nỗ lực, nhưng cũng cung ứng nhiều hiệu năng mới.

Hy vọng không Huynh trưởng nào ngừng bước trên đường thăng tiến này.

Các cha Tuyên úy, các Đoàn Trưởng... hãy lưu tâm giúp các Trưởng tham dự các Khoá Huấn Luyện do Giáo Phận hay Trung Ương tổ chức.

4. Điều kiện bổ nhiệm Huynh trưởng

Quyền bổ nhiệm Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể là của các cha Tuyên úy liên hệ. Bổ nhiệm có nghĩa là cha Tuyên úy tín nhiệm và trao quyền, từ đó Huynh Trưởng thi hành quyền theo đúng Nội Quy, Nghi Thức, các mệnh lệnh của Phong Trào. Về điều kiện, xin được trích từ Nội Quy như sau:

Điều 24: Huynh trưởng giữ chức vụ Chi đoàn trưởng phải hội đủ các điều kiện:

  • 18 tuổi cho ngành Chiên con, Ấu nhi và Thiếu nhi; 20 tuổi cho ngành Nghĩa sĩ và Hiệp sĩ.
  • Đã nhận được chứng chỉ khả năng cấp I trở lên,
  • Đã tập sự ít nhất 6 tháng.
  • Được Tuyên úy Xứ đoàn bổ nhiệm

Điều 28: Các huynh trưởng trong ban Điều hành Xứ cần:

  • Có chứng chỉ Huynh trưởng cấp II trở lên.
  • Đã phục vụ trong Xứ đoàn ít nhất 1 năm với tư cách Huynh trưởng.
  • Được cha Tuyên úy Xứ đoàn chứng nhận tư cách, đạo đức và khả năng xứng hợp.
  • Ban Thường vụ Xứ đoàn phải được cha Tuyên úy Liên đoàn bổ nhiệm.

Điều 31: Huynh trưởng Ban Điều hành Hiệp đoàn cần:

  • Có chứng chỉ huynh trưởng cấp III.
  • Được cha Tuyên úy Hiệp đoàn giới thiệu.
  • Ban Thường vụ phải được cha Tuyên úy Liên đoàn bổ nhiệm.

Điều 34: Huynh trưởng Ban Điều hành Liên đoàn cần:

  • Là thành viên trong Ban Điều hành Xứ đoàn hoặc Hiệp đoàn.
  • Có chứng chỉ khả năng Huynh trưởng cấp III.
  • Được cha Tuyên úy Hiệp đoàn hoặc Ban huấn luyện Liên đoàn đề cử.
  • Được cha Tuyên úy Liên đoàn bổ nhiệm.

Điều 37: Huynh trưởng Ban điều hành Miền phải hội đủ điều kiện:

  • Là thành viên trong các Ban Điều hành Liên đoàn.
  • Có chứng chỉ khả năng Huynh trưởng cấp III.
  • Được cha Tuyên úy Miền giới thiệu.
  • Ban Thường vụ được Cha Tổng Tuyên úy bổ nhiệm.

Điều 41: Ban Điều hành Tổng Liên đoàn cần:

  • Là thành phần trong Ban Thường vụ Liên đoàn trở lên.
  • Có chứng chỉ khả năng cấp III.
  • Được một Cha Tuyên úy Liên đoàn hoặc Ban Huấn luyện Tổng Liên đoàn đề cử.
  • Ban Thường vụ phải được Cha Tổng Tuyên úy giới thiệu và được Đức cha Đặc trách bổ nhiệm.
BÀI 4. CÁC NGÀNH CỦA PHONG TRÀO VÀ KHUNG CẢNH HUẤN LUYỆN

Nội quy mới xác định: Thiếu Nhi Thánh Thể chia Thiếu nhi thành 5 ngành theo lứa tuổi:

  • a. Ngành Chiên Con: cho các em từ 4 – 6 tuổi: để tập cho trẻ làm quen với nhà thờ, với sinh hoạt cộng đoàn và các việc đạo đức.
  • b. Ngành Ấu Nhi: cho các em từ 7 – 9 tuổi.
  • c. Ngành Thiếu Nhi: cho các em từ 10 – 12 tuổi.
  • d. Ngành Nghĩa sĩ: cho các em từ 13 – 15 tuổi.
  • e. Ngành Hiệp sĩ: cho các em từ 16 – 18 tuổi.
I. Đại cương ngành Ấu Nhi

1 – Tuổi Ấu nhi: từ 7 đến 9 tuổi phù hợp với Lớp Giáo Lý Khai Tâm 2 và Xưng Tội 1, 2. Tùy hoàn cảnh, đối với những em dưới 6 tuổi học giai đoạn Giáo lý Cơ hội, gọi là CHIÊN CON hoặc KHAI TÂM 1, khăn màu hồng, khẩu hiệu là Hiền lành. Các em 7 – 9 tuổi là Ấu Nhi, khẩu hiệu là Ngoan.

2 – Khẩu hiệu Ấu Nhi: NGOAN. Nghĩa là các em ngoan ngoãn vâng lời: cha mẹ, thầy cô, các anh chị Huynh Trưởng... để noi gương Chúa Giêsu "càng thêm tuổi càng thêm khôn ngoan nhân đức trước mặt Thiên Chúa và mọi người".

3 – Khăn quàng: các em Ấu nhi mang khăn quàng màu xanh lá mạ, với hình Thập giá Chúa Kitô. Màu của mầm non chớm nở. Các em cần được hướng dẫn và giáo dục theo tinh thần của Chúa Giêsu thời thơ ấu: vâng lời, ngoan ngoãn, yêu thương, dễ dạy, đơn sơ...

4 – Huấn luyện ngành Ấu:

Phương diện tự nhiên: Trẻ bước vào thời tương đối yên tĩnh, thích sống theo một nhịp êm đềm, bình thản. Muốn có thời giờ để nhìn ngắm, lắng nghe, tìm hiểu. Phong trào huấn luyện các em trở thành những người con ngoan trong gia đình. Cụ thể là: chăm học, chăm làm; lễ phép với cha mẹ, những người trên; thân ái, yêu thương bạn bè; quí mến, tôn trọng những người bất hạnh, biết giúp đỡ các bạn kém may mắn.

Cần tạo cho các em một bầu khí tín nhiệm và thoải mái giúp trẻ phát triển.

Phương diện siêu nhiên: Tuổi Ấu Nhi lương tâm chớm nở. Các em đã phân biệt tốt xấu, đã biết nhận định việc nên làm và không nên làm. Phong Trào giáo dục các em trở thành con ngoan của Thiên Chúa: luôn chọn làm lành lánh dữ, vâng lời cha mẹ, anh chị, các Huynh Trưởng, Thầy Cô như Chúa Giêsu vâng phục Mẹ Maria và Thánh Giuse:

  • Luôn gắn bó với Chúa qua việc viếng Chúa mỗi ngày. Ước ao rước Chúa khi tham dự Thánh lễ. Luôn tỏ ra cho bạn bè biết mình có Chúa ở trong tâm hồn khi làm gương sáng, yêu mến, quan tâm đến bạn vì rước lễ không phải là phần thưởng dành cho một thiểu số ưu tú. Rước lễ cần thiết cho mọi người. Chỉ Mình Thánh Chúa Giêsu mới có thể nuôi dưỡng và đổi mới ta. Càng thấy mình yếu đuối, càng cần rước lễ hơn.
  • Tập làm những việc tốt hàng ngày như: không ăn quà vặt, không nói dối, không giận hờn ganh ghét, không chửi thề, nói tục, ăn gian nói dối... Bí tích Sám Hối nhằm đổi mới tâm hồn và đời sống. Đây là cuộc gặp gỡ thân tình với Chúa Giêsu giúp trẻ sống quảng đại hơn. Vì Chúa Giêsu không để chúng cố gắng đơn độc, nhưng Ngài luôn đồng hành và ban ơn trợ giúp.
  • Tập thói quen xét mình hằng ngày, xin lỗi Chúa mỗi khi vấp phạm. Biết dâng ngày, dâng mình, đọc kinh trước khi ăn, dâng mình trước khi ngủ... Biết yêu mến, vâng phục, thờ lạy Chúa Cha như Chúa Giêsu.
  • Học hỏi về tôn giáo: siêng năng, chăm chỉ học Giáo lý – Thánh Kinh. Nhận ra được Thiên Chúa là Cha. Ngài là Đấng Toàn Năng luôn luôn mong muốn con của Ngài trở nên hoàn thiện, tốt lành. Nhận ra tình yêu thương của Thiên Chúa với mọi người: kẻ lành và kẻ dữ, luôn luôn khoan dung tha thứ nếu biết thành tâm trở về với Ngài.

5 – Khung cảnh sinh hoạt: Khung cảnh sinh hoạt chính là khung cảnh Thánh Kinh dành cho lứa tuổi Ấu, giúp các em biết và hiểu rõ về tuổi ấu thơ của Chúa Giêsu:

  • Ngài là ai? Cho các em biết về khung cảnh Truyền Tin
  • Ngài mang niềm vui đến cho nhân loại: khung cảnh thăm viếng.
  • Ngài muốn giống như mọi người, ngoại trừ tội lỗi, để chia sẻ những khổ cực của đời người: khung cảnh cha mẹ Ngài lê bước tìm quán trọ; khung cảnh hang Bêlem; khung cảnh tỵ nạn sang Ai cập... (Mầu nhiệm Nhập Thể)
  • Ngài muốn các em Ấu nhi phải là những con ngoan, trò giỏi trong vòng tay yêu thương của Chúa và cha mẹ: khung cảnh một gia đình hòa thuận yêu thương, thánh thiện, nhờ đó, Ngài càng thêm tuổi, càng thêm khôn ngoan và nhân đức trước mặt Thiên Chúa và người đời (Khung cảnh Thánh Gia)

Chúa Giêsu của các em Ấu nhi là thế. Xin hãy lần lượt dựng những khung cảnh ấy bằng nhiều hình thức để các em Ấu Nhi hiểu rõ và bắt chước sống NGOAN như Chúa. Vì khẩu hiệu của Đoàn Ấu Nhi là: ẤU NHI – NGOAN. Hãy cho các em phát triển trong một VÒNG YÊU THƯƠNG, ấm cúng để các em luôn nhận ra rằng các em được Chúa yêu thương, được cha mẹ, thầy cô yêu thương, được các Anh chị trưởng yêu thương để chuẩn bị cho bài học HY SINH ở tuổi Thiếu nhi.

6 – Mẫu người lý tưởng của Ấu nhi: Mẫu người lý tưởng của Ấu nhi là Chúa Giêsu bé thơ với đặc tính nổi bật là "YÊU MẾN VÀ VÂNG NGHE".

II. Đại cương ngành Thiếu Nhi

1 – Tuổi Thiếu nhi: gồm các em từ 10 đến 12 tuổi, phù hợp với lớp Giáo lý Thêm Sức 1, 2 và Bao Đồng 1.

2 – Khẩu hiệu: THIẾU NHI: HY SINH. Phong Trào nhắc nhớ các em đón nhận những khó khăn trong cuộc sống để tiến bước theo Chúa Kitô.

3 – Khăn quàng: các em mang khăn quàng màu xanh nước biển, với hình thập giá Chúa Kitô. Màu xanh của trời mây, sông nước, của vũ trụ quanh ta, là màu của hy sinh, chịu đựng, khuất phục gian khó một cách anh hùng, bất khuất.

4 – Huấn luyện ngành Thiếu:

Phương diện tự nhiên: Trẻ tuổi này dễ bị thế giới bên ngoài lôi cuốn. Những gì nghe, thấy, sờ chạm được luôn hút sự chú ý và sự thích thú của các em. Đây là "tuổi thực nghiệm": thích hoạt động hơn là suy nghĩ. Trí nhớ phát triển mạnh. Thu nhận lẫn lộn đủ thứ. Chúng nhớ dễ dàng nhưng thiếu xác tín, thường hành động theo thói quen. Chương Trình Thăng Tiến đào luyện các em phát huy những thói quen tốt, những việc làm phù hợp với tâm lý thông qua những chiến dịch cụ thể.

Ngoài ra Phong Trào còn giúp các em biết tự mình suy nghĩ, biết phê phán, biết chọn lựa không a dua cách mù quáng. Cho các em tập làm quen với sinh hoạt tập thể qua những đề tài sưu tầm và tra cứu bổ ích; biết ghi lại những điều đã nghe, đã thấy, đã hiểu mà có ích vào sổ tay. Vì trẻ sống theo quy ước xã hội, chưa biết tự mình phê phán, có ý kiến riêng. Chúng thường nghĩ, nhìn, làm như mọi người. Đặc biệt giúp các em hoà mình vào các sinh hoạt tôn giáo ở giáo xứ theo tinh thần tông đồ.

Phương diện siêu nhiên: Trẻ thích hoạt động đúng luật, khuynh hướng này giúp các em dễ đón nhận lề luật của Chúa, nhưng phải cho thấy Luật Chúa là luật yêu thương. Giữ luật hình thức không ích gì. Giữ luật là minh chứng lòng yêu mến đối với Thiên Chúa. Phong Trào giáo dục các em trở thành con ngoan của Chúa và của cha mẹ, như Chúa Giêsu thời ẩn dật trong gia đình ở Nagiarét.

Ngày nay, nền tảng gia đình đang bị khủng hoảng vì lối sống hưởng thụ, đẩy con người đến sự ích kỷ, sống vì mình và cho mình... không biết HY SINH vì người khác, ít nhiều đã ảnh hưởng đến cái nhìn, sự suy nghĩ và hành động của các em. Mọi thành viên trong gia đình cần được hướng dẫn, học tập và ý thức trách nhiệm của mình đối với gia đình. Phong Trào đã dành khung cảnh thời ẩn dật của Chúa Giêsu để giáo dục các em. Hình ảnh gia đình Thánh gia ở Nagiarét được dựng lên để cho các em nhận ra:

  • Những vất vả lo toan của cha mẹ nhằm nuôi sống gia đình, để lo cho con cái ăn học... Chính vì thế, các em phải biết hy sinh để chu toàn bổn phận "trò giỏi, con ngoan".
  • Hy sinh để làm cho môi trường nơi học đường luôn sạch đẹp, vệ sinh...
  • Hy sinh để phụ giúp cha mẹ trong công việc hằng ngày: quét nhà, nấu cơm, rửa chén, trông em...
  • Hy sinh để giữ gìn cho khu xóm sạch sẽ, không vứt rác nơi công cộng, ý thức giữ gìn của công....
  • Hy sinh để tham gia làm vệ sinh nơi nhà thờ...
  • Hy sinh để góp phần mình trong việc tạo một bầu khí yên vui, đầm ấm và hạnh phúc trong gia đình.
  • Trẻ thường sống theo thói quen đều đặn, nên tập cho chúng những tập quán tốt, những việc đạo đức đều đặn và trung kiên.
  • Trẻ cảm phục các anh hùng, ưa thích các cuộc phiêu lưu. Đây là lúc thuận thiện để huấn giáo theo đường lối lịch sử dựa vào đời sống các Thánh, nhất là Lịch sử Cứu Độ. Lịch sử gồm nhiều biến cố, nhiều nhân vật chia thành nhiều giai đoạn. Mỗi nhân vật đóng một vai trò trong việc thực hiện ý định cứu chuộc của Thiên Chúa, hoặc tượng trưng cho một thái độ tôn giáo.

Noi gương Chúa Giêsu, Phong Trào hướng dẫn các em có một tinh thần HY SINH tích cực. Hy sinh để làm tròn bổn phận người con ngoan của Chúa, đồng thời hy sinh để thành người con có hiếu trong gia đình và hy sinh để tạo một vòng thân ái với tha nhân. Đó chính là châm ngôn của Ngành Thiếu nhi: HY SINH.

Giúp trẻ thực hiện những hy sinh nhưng kèm theo một NỤ CƯỜI trên môi, ngõ hầu các em có được lòng QUẢNG ĐẠI và mạnh dạn bước lên Ngành NGHĨA SĨ.

5 – Khung cảnh sinh hoạt: Khung cảnh sinh hoạt chính là khung cảnh quãng đời ẩn dật của Chúa Giêsu với những công việc thường nhật của Ngài.

  • Khung cảnh Chúa Giêsu lúc 12 tuổi rất vui khi được lên đền thờ Giêrusalem dự lễ. Trên đường đi, đoàn người không ngừng hát Thánh vịnh để ca tụng, tôn vinh Thiên Chúa là Đấng đã làm biết bao điều vĩ đại và kỳ công...
  • Khung cảnh Chúa Giêsu ngồi nơi Nhà Cha Ngài, giữa các thầy Tiến sĩ để làm việc "thuộc về Chúa Cha"... Những hình ảnh này phải gợi lên cho các em Thiếu Nhi tinh thần hy sinh để chu toàn bổn phận thờ phượng Thiên Chúa.
  • Trở về Nagiarét, Chúa Giêsu luôn vâng lời cha mẹ. Ngài nhìn thấy những âm thầm nỗ lực của cha vất vả lao động nuôi sống gia đình; những hy sinh của mẹ để quán xuyến mọi việc trong nhà không lời ca thán để tạo một mái ấm gia đình. Bài học HY SINH trong thời ẩn dật ngày càng mãnh liệt, vì cho thì quý hơn nhận, chết đi để được sống và sống dồi dào... biết quan tâm đến người khác, sống là sống cho, sống với và sống vì..
  • Khung cảnh Thánh Gia đầm ấm, yên vui: gợi lên cho các em thiếu nhi biết cộng tác phần mình vào bầu khí hạnh phúc của gia đình. Ngày nay với cuộc sống hưởng thụ, với bao tiện nghi nhưng cũng đầy những cạm bẫy, đẩy con người đến cách sống vì mình, cho mình... ngại hy sinh là nguyên nhân làm gia đình mất hòa khí. Bởi đó hãy hướng dẫn các em một tinh thần hy sinh tích cực.

Chúa Giêsu thuở thiếu thời, Ngài bắt đầu làm quen với cưa, với đục, với búa, với những thanh gỗ, dưới sự hướng dẫn của thánh Giuse. Ngài lao động để phụ giúp gia đình, Ngài cũng cầu nguyện, tiếp xúc với mọi người với một tình thương vô bờ và sẵn sàng làm vui lòng khách hàng khó tính... Tạo cho các em thiếu nhi những khung cảnh thân ái khi giao tiếp. Nói cách khác, giúp các em có một VÒNG THÂN ÁI đối với mọi người.

Muốn được vậy, Thiếu nhi phải biết Hy sinh. Đây là khẩu hiệu của Ngành THIẾU, và cũng là khẩu hiệu chung cho cả 5 Ngành.

6 – Mẫu người lý tưởng của Ngành Thiếu: Mẫu người lý tưởng của các em Thiếu nhi chính là mẫu gương sống động của Chúa Giêsu ẩn dật tại thành Nagiarét: một đời niên thiếu siêng năng cầu nguyện; cần cù làm việc phục vụ gia đình; biết khiêm tốn cộng tác với người khác, luôn tự tin và nhiệt thành loan truyền Tin Mừng Nước Chúa...

III. Đại cương ngành Nghĩa Sỹ

1 – Tuổi Nghĩa sỹ: dành cho các em từ 13 đến 15 tuổi, phù hợp với lớp giáo lý Bao Đồng 2, 3, 4.

2 – Khẩu hiệu NGHĨA SỸ: CHINH PHỤC. Phong Trào dẫn các em vào một cuộc chiến đấu cam go với chính mình, cũng như với những thách đố trong cuộc sống các em đang tiến bước.

Các em sẽ chinh phục: tính ích kỷ, tính lười biếng, tính nhát đảm.... Để rèn luyện mình thành tông đồ đích thực của Chúa Giêsu noi gương thánh Phaolô.

Các em Nghĩa sỹ còn chinh phục được niềm tin, sự quý mến và tín nhiệm của mọi người từ trong gia đình, trong giáo xứ, trong đoàn, đến các bạn bè và nơi khu xóm.

3 – Khăn quàng: Nghĩa sỹ mang khăn quàng màu vàng với hình Thập giá Chúa Kitô. Màu vàng tượng trưng cho sự khuất phục trong niềm tin yêu chói ngời, giúp các em luôn hãnh diện với sự thắng lợi của mình trong mọi hoàn cảnh.

4 – Huấn luyện Ngành Nghĩa Sỹ:

Phương diện tự nhiên: Dựa theo yếu tố tâm lý tự nhiên của lứa tuổi này, Phong Trào hướng các bạn đến những hoạt động hữu hiệu và bổ ích. Giúp các bạn mở rộng kiến thức, nâng cao trình độ hiểu biết về nhiều mặt để các bạn có một tầm nhìn rộng và xa, chẳng những thấy rõ chặng đường các bạn đang đi, nhưng còn thấy trước được hành trình sắp tới.

Từ 13-15 tuổi, Phong Trào nhằm giúp các bạn chú trọng đến đời sống xã hội và các sinh hoạt cụ thể của Giáo Hội. Nhưng hoàn toàn chỉ là những gợi ý và dành cho các bạn sự tự do chọn lựa. Vì lúc này, các bạn thường hay băn khoăn, suy nghĩ, bị ảnh hưởng bởi những ước mơ, những điều mộng tưởng nên các bạn chưa dấn thân thực sự.

Nhưng qua giai đoạn này Phong Trào tạo điều kiện để các bạn trở nên những Huynh Trưởng tương lai. Lúc này các bạn vui thích hoạt động, say mê thực hiện lý tưởng, can đảm dấn thân cách cụ thể theo nhóm và theo sát một thủ lãnh. Các bạn sẽ trở thành những người có ý thức trách nhiệm cao. Các bạn sẽ vượt lên trên lòng quảng đại tự nhiên để hoạt động theo tinh thần tông đồ và theo ý Giáo Hội phù hợp với đường lối của Phong Trào.

Phương diện siêu nhiên: Với khung cảnh Thánh Kinh dành cho Ngành Nghĩa là cuộc đời công khai của Chúa Giêsu, Phong Trào sẽ giúp các bạn tìm thấy nơi Chúa Giêsu một người bạn thân tình, vừa thông cảm những yếu đuối của bạn, vừa mời gọi bạn lên cao để bạn luôn gắn bó với Ngài.

Tuy nhiên, Chúa Giêsu không là người bạn chỉ đáp ứng những ước vọng của ta, nhưng còn đưa ra những đòi hỏi buộc ta phải thi hành:

  • Một đời sống cầu nguyện: Chúa Giêsu luôn cầu nguyện, Ngài cầu nguyện trước những việc quan trọng: bắt đầu sứ vụ, chọn 12 tông đồ, khi làm phép lạ, lúc chữa bệnh nhân, trước cuộc Tử nạn và Phục Sinh, trước khi về trời và trao sứ vụ cho các tông đồ... Vì thế, các bạn Nghĩa sĩ phải luôn gắn bó với Chúa Giêsu qua việc rước lễ, siêng năng đọc, học hỏi và suy niệm Lời Chúa...
  • Một con người hiền lành: Chúa Giêsu đã chứng tỏ Ngài là một mục tử tốt lành, là Đấng Chăn Chiên lành. Ngài luôn yêu mến tất cả mọi người, nhất là những người tội lỗi, bệnh tật, những người bị bỏ rơi, bị áp bức, bóc lột... Ngài sẵn sàng cứu vớt những gì đã hư mất, Ngài luôn giang rộng vòng tay chờ đón những người lạc hướng trở về....
  • Một con người luôn cất bước ra đi: Chúa Giêsu đã ra đi để tìm kiếm và chữa lành những gì đã hư mất, để giúp con người gặp gỡ Thiên Chúa. Tất cả là giúp bạn biết và sẵn sàng PHỤNG SỰ trong sứ mệnh của người Huynh Trưởng. Không có sức mạnh của Lời Chúa và Thánh Thể, các bạn sẽ khó vượt qua được chính mình. Hãy đến với Thánh Thể để con tim bạn mở ra và đón nhận muôn vàn ân sủng giúp bạn sống và sống dồi dào.

5 – Khung cảnh sinh hoạt: Các bạn NGHĨA SĨ, với tấm lòng hăng say, với con tim tràn đầy nhựa sống, với lý tưởng cao vời, các bạn sẽ hăm hở dấn thân vào đời để "phụng sự" Chúa và tha nhân. Các bạn hãy nhìn vào Đức Giêsu cất bước dọc ngang đây đó để rao giảng Tin Mừng. Ba năm tuy ngắn, nhưng Ngài đã dựng rất nhiều khung cảnh để giáo dục con người. Lời Ngài nói, những việc Ngài làm đều nhắm mục đích phục vụ và cứu vớt tội nhân.

  • Hãy ra đi, vì có ra đi mới có gặp gỡ. Có gặp gỡ mới dẫn đến hiểu biết để rồi cảm thông chia sẻ.
  • Hãy yêu thương, bài học phải được thấm vào tận tâm can. Vì có yêu thương mới dám tha thứ, mới dám mở rộng tấm lòng để đón nhận anh em.
  • Hãy khiêm tốn, vì đây là tinh thần phải có để phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân.
  • Hãy hiền lành, vì có như vậy mới gần gũi, mới cảm hóa được tha nhân... Nói chung, hãy để cho các bạn Nghĩa sĩ bước vào đời với một hình ảnh về Đức Giêsu: Lời Chúa nói với các bạn: êm đềm nhưng thiết tha; Việc Chúa làm phát xuất từ trái tim yêu thương; Tấm lòng của Chúa chan chứa tình yêu; Dáng điệu của Chúa toát lên sự hiền từ và luôn tha thứ; Bước chân Chúa đi để tìm kiếm và chữa lành những gì đã hư mất, là dịp để con người gặp gỡ Thiên Chúa.

Các bạn Nghĩa sĩ muốn PHỤNG SỰ, nghĩa là trở thành Huynh Trưởng, các bạn phải cố gắng rèn luyện. Bạn phải luôn gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu. Không có sức mạnh của Chúa Giêsu các bạn sẽ chẳng vượt qua chính mình. Hãy nhìn lên thập giá để học bài học ĐẠI NGHĨA. Hãy đến với Thánh Thể để con tim bạn mở ra và bạn sẽ được ngập tràn sức mạnh Tình Yêu: "Thầy sẽ ở với anh em mọi ngày cho đến tận thế"...

6 – Mẫu người lý tưởng của Ngành Nghĩa: Chính là Đức Giêsu ra đi loan báo Tin Mừng. Các bạn nghĩa sỹ hãy trở nên người bạn thân của tha nhân giữa chợ đời với hình ảnh của Đức Giêsu hiền lành và yêu thương. Theo gương thánh Phaolô say sưa với sứ mạng.

IV. Đại cương ngành Hiệp Sỹ

1 – Tuổi Hiệp sỹ: dành cho các em từ 16 đến 18 tuổi, phù hợp với lớp giáo lý Vào Đời 1, 2.

Hiệp sĩ là Ngành mới trong Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể-VN, được thành lập ngày 02.8.1990 tại Giáo phận Orange, California. Được hội nhập vào Việt Nam năm 2003. Khi tái lập Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể tại Việt Nam và trong nội quy mới đã chính thức nhận ngành Hiệp Sỹ là 1 trong 5 ngành của Thiếu Nhi Thánh Thể.

2 – Khẩu hiệu HIỆP SỸ: DẤN THÂN. Phong Trào giúp các em chuẩn bị dấn thân vào đời chuẩn bị chính mình, để đương đầu với những thách đố trong cuộc sống, đối diện với những khó khăn và biết sáng suốt chọn lựa. Rèn luyện mình thành tông đồ đích thực của Chúa Giêsu.

Phong trào muốn cùng các em hoàn thiện hóa chính mình nhờ khung cảnh Thánh Kinh là cuộc đời hoạt động của Chúa Giêsu mà đỉnh cao là cuộc Tử nạn, cái chết và cuộc Phục sinh vinh hiển, giúp các bạn hiểu rõ những đòi hỏi của Tin Mừng để cùng với Phong trào dấn thân: sống niềm tin của mình từ trong gia đình, trong giáo xứ, đến với các bạn bè, nơi khu xóm và nơi trường học.

3 – Khăn quàng: Hiệp sỹ mang khăn quàng màu nâu đất với hình Thập giá Chúa Kitô màu vàng. Màu nâu đất nói lên nền tảng cuộc đời "Chúa Kitô tuy là phận của một vị Thiên Chúa, Ngài đã không đòi cho được địa vị ngang hàng với Thiên Chúa nhưng xóa mình ra không đem thân đội lốt người phàm...", tượng trưng cho sự khiêm tốn trong niềm tin yêu chói ngời, giúp các em luôn cậy trông trong mọi hoàn cảnh.

4 – Huấn luyện Ngành Hiệp Sỹ: Ngoài mục đích giáo dục đoàn sinh ở độ tuổi Ấu (7-9 tuổi), Thiếu (10-12 tuổi) và Nghĩa (13-15 tuổi), Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam tại Hoa Kỳ cũng như ở Việt Nam đang mở rộng lãnh vực hoạt động của mình đến lứa tuổi cao hơn, gọi là ngành Hiệp Sĩ (16-18 tuổi và lớn hơn)

Tuổi Hiệp sĩ vẫn còn nằm trong lứa tuổi vị thành niên theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới năm 1998 (WHO). Tuổi này đã thực sự rời khỏi thế giới ấu thơ và chân ướt chân ráo bước vào thế giới người lớn, với nhiều ước mơ, nhưng cũng gặp nhiều sự cố khi đụng chạm và đối mặt với những thực tế của thế giới người lớn, đa số còn trong tuổi đi học. Đặc tính chung của tuổi này được gọi là tuổi khủng hoảng và được nhìn dưới hai khía cạnh và hai cách đánh giá trái ngược: lạc quan và bi quan.

Cuộc điều tra về thanh thiếu niên lần đầu tiên, được tổ chức tại Việt Nam năm 2003 do sự phối hợp giữa Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê Việt Nam với Tổ chức y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng liên hiệp quốc (UNICEF) bằng cách tiến hành một thống kê rất "bài bản" cho thấy thanh thiếu niên Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thử thách nhằm thích ứng với môi trường kinh tế, xã hội đang biến đổi nhanh chóng trong thập niên cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, như việc học hành và công ăn việc làm, để tồn tại, thăng tiến và cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay. Tuy nhiên cũng cho thấy thanh thiếu niên Việt Nam đã nhận được từ phía gia đình, cộng đồng và bạn bè những trợ giúp để họ tự bảo vệ và vượt qua thử thách. Điều này cho phép một cái nhìn lạc quan về thanh thiếu niên Việt Nam hiện nay: thành trì bảo vệ của họ, là gia đình và cộng đồng, vẫn còn tồn tại vững chắc.

Trong thực tế, khi nhìn vào sinh hoạt xã hội, những hiện tượng nổi cộm diễn ra trước mắt hàng ngày, hoặc biết được qua thông tin của các loại phương tiện truyền thông: tình trạng nghiện ngập, sa đoạ, đua xe, trộm cướp mà đa số phạm nhân là thanh thiếu niên, khiến không ít nhà giáo dục, xã hội, đạo đức trăn trở, lo âu cho thanh thiếu niên, cho cộng đồng xã hội hôm nay và tương lai.

Thanh thiếu niên Công giáo, tuổi Hiệp sĩ, cũng không là ngoại lệ đối với hai thái cực trên đây. Mọi người sẽ lạc quan khi nhìn vào Đại hội giới trẻ, Đại hội Huynh trưởng-Giáo lý viên, các khoá đào tạo Huynh trưởng-Giáo lý viên hàng năm của Giáo phận Sài Gòn và các Giáo phận cũng như hoạt động của các đoàn thể Công giáo tiến hành như Giới trẻ Thánh Mẫu, Hướng đạo, các Ca đoàn, lễ Chúa Nhật... Nhưng cũng không thể không bi quan khi thấy các bạn thanh thiếu niên Công giáo cũng có mặt không ít trong các nhóm ăn chơi, đua xe, trộm cắp, phá phách, đi hoang...

5 – Tâm lý tuổi Hiệp sĩ:

  • Tư tưởng có tính chủ quan: Một chân lý chỉ được đón nhận nếu thấy nó có liên quan đến mình, đáp ứng lo âu hay ước vọng của mình. Điều mình ước mơ thì quan trọng hơn thực tế. Sự thật không phải là cái đã xảy ra nhưng là cái lý tưởng đòi hỏi. Dễ cảm phục, say mê những gì cao đẹp. Tuổi này cần được khuyến khích.
  • Thích lý sự và tranh luận, hay thắc mắc đặt lại vấn đề: Điều này chứng tỏ các em thành thực nhưng âu lo và hay thay đổi. Lời phê phán của các em luôn bị tình cảm chi phối.
  • Bắt đầu khám phá những giá trị tạo nên đời sống con người và tạo nên văn hóa (Nghệ thuật, luân lý, tôn giáo,...) và cũng dần dần thấy rõ khả năng trí tuệ con người có thể chi phối được mọi sự, vạn vật, ...

6 – Đường hướng giáo dục:

a. Phương diện tự nhiên:

  • Trẻ bước vào giai đoạn vui thích hoạt động, say mê lý tưởng, dấn thân cụ thể cùng với một nhóm, theo sát một lãnh tụ, nên trao cho các em những trách nhiệm cụ thể, giúp các em vượt trên những quảng đại tự nhiên để hoạt động theo tinh thần tông đồ. Chính hoạt động giúp trẻ hiểu cụ thể hơn về chính mình và về tinh thần tông đồ.
  • Các nhóm nhỏ rất hữu ích: cho các em một nơi nương tựa bình an và có tình người. Nhóm nhỏ giúp các em sống kỷ luật, mực thước, hòa mình và biết cộng tác làm việc chung.

b. Phương diện siêu nhiên:

  • Thiếu niên quảng đại và say mê lý tưởng, thường hành động mà không nghĩ xa, không cân nhắc hậu quả có thể xảy đến, chúng dễ mắc khuyết điểm là quá tự tin, cần biết khiêm tốn cậy trông vào Chúa.
  • Thiếu niên có cái nhìn lý tưởng về các giá trị luân lý, một cái nhìn tuyệt đối nhưng mơ hồ. Cần giúp chúng có nhận định quân bình hơn: Luật lệ là cần thiết nhưng chỉ uốn nắn hành vi bên ngoài, chứ không cải tạo con người bên trong. Thiếu niên không ưa thích, đôi khi chống đối những gì áp đặt từ bên ngoài, cần có gương mẫu cụ thể mời gọi lòng quảng đại. Khuôn mẫu đó là Đức Giêsu.
  • Thiếu niên tiến dần đến đức tin biệt vị và nội tâm hơn. Đức tin này dựa trên một chọn lựa có ý thức, bớt dựa vào truyền thống hoặc những tập tục bên ngoài. Cần hướng dẫn sự suy nghĩ và soi sáng đúng mức những điểm trẻ thắc mắc.
  • Thiếu niên ý thức bản ngã của mình, muốn đời mình thành tựu. Chính Thiên Chúa và Đức Giêsu mang đến cho cuộc đời một ý nghĩa, đem lại bình an, đáp ứng mọi nguyện vọng chính đáng.
  • Thiếu niên có thể quá tin tưởng vào sức mạnh tự nhiên của mình thay vì đón nhận Thiên Chúa. Không chỉ dạy các em nên theo gương các anh hùng mà còn dẫn chúng vào con đường của các thánh nhân. Cần dạy các em sống đức cậy trông, đặt niềm tin và hy vọng nơi Thiên Chúa. Tập cho các em thắng tính vị kỷ, biết hướng về người khác cách cởi mở, vị tha.
  • Khám phá Thiên Chúa trong Thánh Kinh là Đấng Cao Cả, siêu việt và là Đấng đáp lại nguyện vọng riêng tư của từng người.
  • Chúa Kitô là người bạn thân tình, vừa cảm thông những yếu đuối của ta, vừa mời gọi chúng ta lên cao. Các em cần gặp Chúa Kitô chịu khổ nạn và phục sinh.
  • Giáo hội là Dân Thiên Chúa, dân được qui tụ để giới thiệu về Thiên Chúa cho mọi người. Các tổ chức, cơ cấu là phương tiện để Giáo hội chu toàn sứ mệnh cứu thế của mình. Đành rằng không thiếu những thành viên tội lỗi, nhưng tình thương và ân sủng của Thánh Thần tác động mạnh hơn tội lỗi. Lịch sử Giáo hội góp phần giáo dục luân lý cho thiếu niên.
  • Thánh Thần là nguồn mạch của sức mạnh, phấn khởi, quảng đại, tình yêu giúp các em sống trưởng thành.
  • Chính tận đích ta phải tới sẽ soi sáng con đường ta đang đi. Không dùng những hình ảnh thô thiển nhưng cũng không được làm giảm tính siêu việt và quyết liệt của các thực tại cánh chung
  • Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể đồng hành cùng các em Hiệp sĩ Thánh Thể trong việc đào luyện mình thành những Kitô hữu hoàn hảo, thánh thiện, góp phần xây dựng Giáo hội và xã hội theo tinh thần Phúc âm.

7 – Những điểm cần lưu ý:

a. "Vô kỷ luật":

  • Những quy tắc luật lệ mà trước đây các em tuân thủ cách dễ dàng thì nay không còn phù hợp với các em nữa. Phần vì cha mẹ quá lo lắng cho con cái trước những cám dỗ và đe doạ của môi trường xung quanh, nên gia tăng sự kiểm soát và khắt khe. Phần vì thầy cô muốn các bạn tuân kỷ luật để các vị dễ dàng thi hành nhiệm vụ giảng dạy, thậm chí đạt thành tích thi đua! Các bạn cảm thấy tất cả là vô lý và dường như những luật lệ ấy không phải vì lợi ích của mình mà vì người lớn, nên phản ứng tự nhiên của các bạn là muốn bung ra khỏi những áp lực ấy. Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể hay lớp giáo lý cũng không ngoại lệ.
  • Gia đình, học đường dường như quên rằng thanh thiếu niên không còn là lứa tuổi dễ chấp nhận mọi điều người trên nói như trước đây nữa. Muốn các em tự nguyện chấp hành hãy đưa ra những yêu cầu hợp lý, đồng thời giải thích rõ ràng để các em tâm phục khẩu phục.

Thanh thiếu niên muốn cha mẹ hay nhà giáo dục, nói chung, ra lệnh bằng sự bàn bạc, thuyết phục trước khi cùng nhau "hạ quyết tâm" thay vì áp đặt. Nên nhớ thanh thiếu niên khi đã vừa lòng hợp ý, có thể "nhảy vào lửa" nếu cần, nhưng khi không vừa ý, thì cũng "bất cần". Nhà giáo dục không nên tự ái cho như thế là bị lép vế: "mình đẻ ra nó", "mình là thầy nó mà chịu thua nó sao!"

Giáo dục vì ích lợi của đối tượng giáo dục chứ không phải vì quyền lợi của nhà giáo dục.

Đoàn hoặc lớp giáo lý đừng chỉ săm săm áp dụng hình thức kỷ luật nào để ép các em đi học hoặc đi sinh hoạt cũng như tuân theo những yêu cầu của đoàn. Chỉ một "chiêu" duy nhất có thể kết quả là hấp dẫn các em bằng cách đưa ra những yêu cầu nhẹ nhàng, hợp lý để rồi cùng các em thực thi những yêu cầu đó trong tinh thần hợp tác thân thiện. Trưởng không những tỏ ra mà còn phải thực sự thông cảm để bù đắp những bức xúc của các bạn từ những môi trường khác: phải lắng nghe các em "tâm sự" để biết các em đang nghĩ gì, uất ức điều gì nhằm trao đổi, giúp các bạn tự giải toả tâm lý. Có thể chấp nhận cho hai lỗ tai của trưởng trở thành "sọt rác" để các bạn trút hết vào đó nỗi u uất của mình.

b. Sụp đổ thần tượng và bất mãn. Khi còn bé, cha mẹ là thần tượng, đến tuổi đi học, thầy cô là thần tượng. Nhưng ở tuổi thanh thiếu niên, các thần tượng ấy đã được thay thế hay ít ra không còn vị trí độc tôn như xưa. Các em đòi hỏi người lớn phải là những khuôn mẫu lý tưởng do các em hình dung ra, mà thường là không thể có. Do đó các em không còn vâng phục các "đấng" như xưa, vì vậy các em bị liệt vào loại hư hỏng. Hôm nay thần tượng của các em được thay thế bằng bạn bè, ngôi sao ca nhạc hay điện ảnh, cầu thủ nổi tiếng ...

Thanh thiếu niên, được tiếp xúc với môi trường xã hội, có cơ hội để quan sát, nhận định, đối chiếu việc làm và lời nói của nhà giáo dục, trong đó có cha mẹ, thầy cô, huynh trưởng, đồng thời nhận ra lời các vị ấy nói xem ra không còn đúng tuyệt đối nữa; Những việc làm của các vị xem ra không còn là mẫu mực đáng bắt chước. Đôi khi các em thất vọng về cha mẹ, thầy cô, mất đi sự vâng lời và noi gương.

Đối lại, cha mẹ thầy cô cũng khó chịu không ít với thái độ của các em, và biện pháp của các đấng là dùng quyền, áp lực. Hố ngăn cách, mâu thuẫn và tránh mặt bắt đầu từ đây. Thái độ và hành động bất mãn cũng theo các em đến với đoàn và lớp giáo lý, trưởng và Giáo lý viên cũng phải chịu đựng các em như cha mẹ ở nhà và thầy cô ở trường học.

Người lớn nên thông cảm và tôn trọng cách nhìn mới của con em, và nên coi đó là dấu hiệu trưởng thành, nhưng còn vụng về. Đối với tuổi này, biện pháp cứng rắn chỉ dẫn đến đổ vỡ. Đừng nổi giận, nhưng hãy bình tĩnh đón nhận thực tế (dù không đón nhận, nó vẫn xẩy đến) và tìm cách giúp đỡ con em hình thành cách nhìn đúng về chính mình, và đón nhận những giới hạn của người lớn đồng thời giải thích cho các em thông cảm được những giới hạn đó.

Tin tưởng con em, dành thời giờ nói chuyện, trao đổi với các em, hướng dẫn từng bước để chúng nhận ra sự "quá lố" của mình, và rồi giúp các em tự hoàn chỉnh kiến thức và nhân cách bằng chính lộ trình chúng đang trải nghiệm. Thanh thiếu niên sẽ tâm phục và làm theo lời của người hiểu và tôn trọng chúng.

Giải quyết tình huống này không thể bằng giải pháp cấp thời, mà phải chuẩn bị xa, nghĩa là giáo dục thanh thiếu niên hôm nay phải bắt đầu từ lúc chúng còn là thiếu nhi bằng tình thương, chân tình, cởi mở, thẳng thắn. Đừng để nước đến chân mới nhảy, điều gì người lớn giấu giếm, giả hình hôm nay, năm, mười năm sau sẽ bị thanh thiếu niên "bật mí" và khó có thuốc chữa.

c. Tinh thần hiệp sĩ thiếu hướng dẫn: Thanh thiếu niên dễ bị kích động bởi những sự kiện bất công, dẫn đến hành động trả đũa hung bạo. Nhưng các bạn cũng dễ mủi lòng trước những chuyện thương tâm, chính nghĩa. Trong ngành Hiệp sĩ hoặc lớp giáo lý Vào đời cũng có những em có tiền sử băng nhóm hoặc đang trong băng nhóm đó.

Sức sống dồi dào tiềm tàng trong tuổi mới lớn luôn có khuynh hướng đòi được thể hiện: Nghe tin hay chứng kiến bạn bè bị hiếp đáp, các bạn có thể nhanh chóng tụ họp đi tìm đối thủ để "đòi lại sự công bằng" mà không biết, hay không cần biết bạn đó đúng hay sai hay hành động như thế là phạm pháp hay không, miễn là thoả mãn khuynh hướng "hiệp sĩ" của mình. Băng đảng, thói quen bạo lực được hình thành từ đây.

Chủ trương "đòi sự công bằng" là đúng, nhưng cách hành động lại sai. Nhà giáo dục cần đáp ứng nhu cầu "hành hiệp" của thanh thiếu niên bằng cách giáo dục lòng trắc ẩn, ý thức "cứu khốn phò nguy" và tinh thần yêu mến sự công bằng với việc làm đúng và cụ thể, nhằm chuyển hoá "bản năng hiệp sĩ" thành "ý thức hiệp sĩ". Thí dụ cho xem phim hoặc nghe kể một câu chuyện thương tâm, yêu cầu và hướng dẫn các em phê phán, tỏ thái độ và bàn kế hoạch hành động; Đưa ra một công tác nhà thờ chẳng hạn, yêu cầu và hướng dẫn các em bàn cách thực hiện; Tổ chức công tác từ thiện, mời các em tham gia. Sau khi kết thúc, hãy cho các em phát biểu cảm tưởng và góp ý cho công tác sau, các em thấy hứng thú hơn hành hiệp kiểu dao búa. Phương pháp hàng đội, hay làm việc theo nhóm vẫn là cách hiệu quả để đưa các em về với tinh thần hiệp sĩ đúng nghĩa.

d. Trầm cảm: Trầm cảm là chứng bệnh khá phổ biến, có nguyên nhân vừa thể lý vừa tâm lý. Thanh thiếu niên bị trầm cảm thường bạc nhược, ù lì, thờ ơ, lãnh đạm đối với gia đình, bạn bè, công việc, và đặc biệt sẽ trở nên vô cảm.

Do chịu sức ép về tinh thần từ bên ngoài như học tập quá độ, lo lắng cho hiện tại và tương lai mà không có biện pháp giải toả hoặc không có lời giải đáp thích đáng. Đối với thanh thiếu niên trầm cảm còn là hậu quả của sự bối rối do sự thay đổi về tính dục và hậu quả của tật thủ dâm, do thiếu giáo dục về giới tính dẫn đến hậu quả là bạc nhược, ù lì, thờ ơ lãnh đạm đối với gia đình, bạn bè, công việc, và đặc biệt là vô cảm.

Ngoài các liệu pháp y học, nhà giáo dục có thể giúp các em giảm nhẹ ảnh hưởng của tình huống nguy hại này bằng cách tạo cơ hội cho em làm việc; tạo cơ hội thư giãn để thoát khỏi những lo lắng đang chất chứa trong đầu; đưa em vào những hoạt động mạnh hoặc tập thể dục; tránh gây cho em tức giận; tâm sự để chia sẻ nhằm làm nhẹ bớt những điều em chưa hề tỏ lộ với ai nhằm đưa em về với trạng thái tâm lý bình thường.

Biện pháp này cũng có tác dụng đối với hiện tượng thờ ơ, lãnh đạm với tôn giáo, các giá trị thánh thiêng, vì không thể nhét bất cứ điều gì vào đầu người thờ ơ, lãnh đạm được.

Trong giáo dục, ứng dụng cách hữu hiệu tâm lý học và các định luật tâm lý như phương tiện cần thiết để truyền đạt kiến thức và giáo dục con người bình thường đã là việc khó, để giải quyết những nố cá biệt lại càng khó hơn. Tuyên úy không phải là chuyên gia tâm lý, nhưng trong sứ mạng giáo dục của mình, chúng ta đón nhận những thành quả nghiên cứu tâm lý của các chuyên gia, cộng với tấm lòng yêu trẻ, nhằm giải quyết những tình huống tâm lý cá biệt nơi các thiếu nhi mà chúng ta đang hướng dẫn.

  • Vốn liếng ngôn ngữ của các em còn nghèo nàn. Trưởng phải vận dụng khả năng ngôn ngữ của mình để giản lược nội dung, dùng ngôn ngữ của các em để nói với các em. Nói cách đơn sơ, rõ ràng, và dễ hiểu.
  • Tạo được nơi các em niềm tin vào mình, những điều mình nói mới lọt tai và ghi vào lòng các em, có thể nói chuyện với các em, và làm cho các em sẵn sàng "tâm sự" với mình, mới hiểu được tâm tư, nguyện vọng của các em mà đáp ứng.

Phần thiếu nhi, các em rất nhạy bén và dễ dàng nhận ra chúng đang được thương mến. Các em sẽ chỉ yêu mến và đến với những ai yêu mến chúng. Được trẻ yêu mến và đến gần, chúng ta sẽ có cơ hội thành công trong việc giáo dục.

8 – Nền tảng thăng tiến đời sống Hiệp sĩ:

  • Hiệp sĩ Thánh Thể lấy Lời Chúa và Thánh Thể làm tâm điểm và lẽ sống của đời Hiệp sĩ.
  • Hiệp sĩ Thánh Thể coi "Bản Hiến Chương Nước Trời" tức "Bài Giảng Trên Núi" của Chúa Giêsu làm kim chỉ nam hướng dẫn đời sống và con đường hành hiệp của Hiệp sĩ.
  • Hiệp sĩ Thánh Thể lấy việc "Tu thân, tề gia" làm bổn phận và trách nhiệm của mình, đồng thời nỗ lực dấn thân phụng sự Thiên Chúa, phục vụ gia đình và xã hội.
  • Hiệp sĩ Thánh Thể đặt mình dưới sự bảo trợ của các Thánh Tử Đạo Việt Nam.
  • Lý tưởng của ngành Hiệp sĩ Thánh Thể là chính Thiên Chúa tình yêu và đáp lời mời gọi của Ngài bằng cách thi hành thánh ý Ngài qua việc thánh hóa bản thân và phục vụ đồng loại.
  • Hiệp sĩ Thánh Thể coi các hình thức hội họp, thảo luận là môi trường thuận lợi, là cách thế tốt giúp họ chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp sáng kiến giúp nhau phục vụ Giáo hội và xã hội.
BÀI 5. HUYNH TRƯỞNG XỨ ĐOÀN
Khái niệm về Xứ đoàn

Để Phong Trào thâu đạt được những kết quả tốt đẹp, việc thành lập, xin gia nhập và hợp thức hóa các Xứ Đoàn sẽ được thi hành theo tinh thần của Nội Quy Thiếu Nhi Thánh Thể.

Đoàn được thành lập tại các Giáo Xứ, các Giáo họ, Giáo điểm... Đoàn gồm các em Thiếu nhi giáo lý từ 4 tuổi trở lên, được Cha Xứ, Cha Quản nhiệm đoàn ngũ hóa để thuận tiện cho việc giảng dạy Thánh Kinh, giáo lý, hướng dẫn đời sống tinh thần và giáo dục nhân bản Kitô giáo. Ngài đương nhiên là Tuyên Úy, hoặc ngài ủy quyền cho linh mục phụ tá làm Tuyên Úy.

Cha Tuyên Úy là người lãnh đạo cao nhất và điều hành chính thức của Đoàn. Thông thường, ngài sẽ tín nhiệm và trao phó quyền điều hành Đoàn cho các Huynh Trưởng đã được huấn luyện và được Phong Trào công nhận. Phong Trào được tổ chức theo hệ thống hàng đội như tinh thần của Nội Quy Thiếu Nhi Thánh Thể đề ra như sau:

1. Huynh trưởng Xứ đoàn

Các Huynh Trưởng phải qua chương trình đào tạo Giáo lý viên cấp I, II, III, có nhiệt tình tông đồ, có tinh thần trẻ, yêu trẻ, thích sinh hoạt và tự nguyện hy sinh phục vụ cho giới trẻ, giúp các em trở nên người hoàn thiện theo tinh thần Phong trào. Họ sẽ được Cha Tuyên Úy giới thiệu và gửi đi tham dự các Sa mạc Huấn Luyện do Phong Trào tổ chức qua các Cấp: I, II và III để trở thành những Huynh Trưởng thực thụ, gương mẫu về đạo đức và khả năng lãnh đạo, về tư cách người Trưởng và các chuyên môn khác.

1.1 – Huynh Trưởng Ban Điều hành: Các Huynh Trưởng trong Ban Điều hành là Huynh trưởng Cấp II trở lên.

Xứ Đoàn Trưởng phải được Cha Tuyên Úy Xứ Đoàn giới thiệu về đạo đức, tư cách và khả năng; đồng thời được sự bổ nhiệm của Cha Tuyên Úy Liên Đoàn.

1.2 – Huynh Trưởng cấp Phân Đoàn (Ngành): Các Phân Đoàn Trưởng của Ấu và Thiếu phải đủ 18 tuổi; Phân Đoàn Trưởng của Nghĩa và Hiệp sĩ phải đủ 21 tuổi, là Huynh Trưởng Cấp II trở lên. Các Trưởng này phải phục vụ trong Phong Trào ít nhất 1 năm với tư cách Huynh Trưởng. Các Huynh Trưởng này được Cha Tuyên Úy Xứ Đoàn xác nhận về khả năng, tư cách, đạo đức và được Cha Tuyên Úy Hiệp Đoàn bổ nhiệm.

Các Phân Đoàn Trưởng có nhiệm vụ:

  • Giúp đỡ và huấn luyện bổ túc cho Huynh Trưởng các Chi Đoàn;
  • Phối hợp với Chi Đoàn Trưởng để soạn chương trình dài hạn cho Ngành;
  • Kiểm soát sự tiến bộ của các đoàn sinh và hoạt động của các Chi Đoàn trong Ngành.
  • Chịu trách nhiệm về hành chánh với cấp trên.

Các Phân Đoàn Phó có nhiệm vụ trợ giúp và thay thế Phân Đoàn Trưởng khi cần.

1.3 – Huynh Trưởng Chi Đoàn: Trong các Chi Đoàn Chiên con, ngành Ấu và ngành Thiếu, các Chi Đoàn Trưởng phải đủ 18 tuổi; còn với ngành Nghĩa và Hiệp sĩ, các Chi Đoàn Trưởng phải đủ 20 tuổi và phải là Huynh Trưởng Cấp I trở lên. Các Huynh Trưởng này đã tập sự ít là 6 tháng, được Cha Tuyên Úy Xứ Đoàn chứng nhận có đủ tư cách, đạo đức và bổ nhiệm. Chi Đoàn Trưởng được quyền điều khiển và huấn luyện đơn vị mình theo đúng Nội Quy, Nghi Thức, Thủ Bản, các mệnh lệnh cấp trên và các tài liệu chính thức của Phong Trào. Ngoài ra còn có Chi Đoàn Phó và các huynh trưởng tập sự trợ giúp và thay thế khi Chi Đoàn Trưởng vắng mặt.

2. Nhiệm vụ và quyền hạn Ban Điều hành

Ban Điều hành Đoàn chịu trách nhiệm với Cha Tuyên Úy về việc tổ chức dạy giáo lý và các sinh hoạt trong Đoàn như sau:

  • Hoàn tất chương trình giáo lý cho các cấp lớp.
  • Thực thi các quyết định của cấp trên liên quan đến Phong Trào;
  • Điều hành về chuyên môn, quản trị, hành chánh và tài chánh của Đoàn;
  • Theo dõi và thực thi Chương Trình Thăng Tiến trong việc huấn luyện đoàn sinh;
  • Nghiên cứu các tài liệu học hỏi và huấn luyện, cũng như đề nghị lên cấp trên những vấn đề cần cập nhật hóa.
  • Liên lạc chặt chẽ với cấp trên theo thủ tục hành chánh hằng năm: làm bản phúc trình về tình trạng Đoàn; hợp thức hóa Ban Điều hành qua mỗi nhiệm kỳ hoặc gửi Huynh Trưởng tham dự các khóa huấn luyện về giáo lý và Sa mạc huấn luyện do Hiệp Đoàn, Liên Đoàn hay Trung Ương tổ chức.
  • Phối hợp các sinh hoạt và các chương trình huấn luyện cho các Ngành.
  • Đại diện Đoàn trong việc giao tiếp với các đoàn thể bạn, với phụ huynh và với Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ...
  • Phối hợp với các Đoàn trong Giáo Hạt để cùng huấn luyện các Huynh Trưởng tập sự (dự trưởng).

2.1 – Đoàn Trưởng:

  • Đoàn Trưởng là thành viên quan trọng nhất trong Ban Điều hành Đoàn. Là người chịu trách nhiệm và trực tiếp điều khiển Đoàn dưới sự hướng dẫn của Cha Tuyên Úy và trợ úy. Ngài sẽ dành cho Đoàn Trưởng nhiều quyền nếu Đoàn Trưởng tạo cho ngài niềm tin tưởng trong nghề Trưởng; biết cách cộng tác với ngài trong công việc...
  • Đoàn Trưởng cũng là thành viên của Hội Đồng Mục Vụ Giáo xứ. Cộng tác trong chương trình mục vụ chung của Giáo xứ và được Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ yểm trợ cho công việc hoạt động của Đoàn.
  • Đoàn Trưởng cũng được các Phụ huynh tin tưởng, cậy nhờ trong việc huấn luyện con em họ nên người và nên thánh. Vì thế Đoàn Trưởng cũng như các Huynh Trưởng trong Đoàn cần tạo những cơ hội để trao đổi, gặp gỡ với Phụ huynh.
  • Nếu Đoàn không có các Thầy, các Soeur Trợ Úy thì Đoàn Trưởng đảm nhiệm thêm trách nhiệm hướng dẫn đời sống thiêng liêng, đến cách sống đạo của Đoàn sinh phụ với Cha Tuyên úy.
  • Để chu toàn nhiệm vụ được giao, Đoàn Trưởng còn có các Huynh Trưởng trong Đoàn cộng tác. Vì thế Đoàn Trưởng phải là người có khả năng lãnh đạo, có tư cách xứng hợp và có nhiều uy tín. Đoàn Trưởng phải từ 21 tuổi trở lên, đã tham dự Sa mạc Huấn luyện Cấp II trở lên, đã phục vụ với tư cách Huynh Trưởng trong Đoàn ít là một năm. Đoàn Trưởng nên từ nhiệm sau 2 nhiệm kỳ dù vẫn được các Huynh Trưởng trong Đoàn tín nhiệm.

Nhiệm vụ của Đoàn Trưởng:

  • Đoàn Trưởng có nhiệm vụ duy trì và phát triển tinh thần đoàn kết, yêu thương trong Đoàn và giữa các Huynh Trưởng với nhau.
  • Đoàn Trưởng có nhiệm vụ triệu tập, chủ tọa các phiên họp định kỳ và bất thường của Ban Điều hành để phổ biến, duyệt xét các sinh hoạt của Đoàn, hoán chuyển Huynh Trưởng và lên kế hoạch hoạt động cho Đoàn luôn thăng tiến.
  • Đoàn Trưởng cùng với các Đoàn Phó phối hợp lên chương trình hoạt động ngắn hạn hay dài hơi cho Đoàn. Huấn luyện Đội Trưởng và Dự Trưởng, cũng như huấn luyện bổ túc cho các Trưởng mới đi sa mạc huấn luyện trở về.
  • Đoàn Trưởng có trách nhiệm ký các văn thư gửi đi có liên hệ đến Đoàn.

2.2 – Đoàn Phó Nghiên Huấn:

  • Đoàn Phó Nghiên Huấn là người cộng tác với Đoàn Trưởng để điều hành các sinh hoạt nội bộ của Đoàn. Vì thế Đoàn Phó cũng phải là Huynh Trưởng Cấp II trở lên.
  • Đoàn Phó Nghiên Huấn là người có quyền Đoàn Trưởng, điều hành Đoàn khi Đoàn Trưởng vắng mặt hay từ nhiệm cho tới khi bầu được Ban Quản Trị mới.
  • Đoàn Phó Nghiên Huấn kiêm vai trò Huấn luyện: lo phân phối, sắp xếp các chương trình huấn luyện Đội Trưởng, Dự Trưởng và đoàn sinh.
  • Là người sát cánh với Đoàn Trưởng, là người đồng hành với các Trưởng Phân Đoàn trong việc huấn luyện và sinh hoạt học hỏi hàng tuần....
  • Là người phối hợp với Thủ quỹ để có kế hoạch gây quỹ cho Đoàn, phổ biến và điều động cho các sinh hoạt này được kết quả tốt đẹp.

2.3 – Đoàn Phó Quản trị:

  • Đoàn Phó Quản trị chịu trách nhiệm hoạt động đối ngoại, giao tế với các đoàn thể bạn, với các thành phần trong giáo xứ, với các phụ huynh... nên cũng phải là Huynh Trưởng Cấp II trở lên.
  • Đoàn Phó Quản trị được thay quyền Đoàn Trưởng sau Đoàn Phó Nội vụ trong trường hợp cả hai vắng mặt.
  • Đoàn Phó Quản trị đại diện Ban Quản Trị Đoàn tham dự các cuộc lễ, các buổi họp do những Đoàn thể bạn mời; hoặc đi thăm viếng, ủy lạo trong các việc hiếu hỷ...

2.4 – Việc Nghiên Huấn trong Đoàn: Ban Nghiên Huấn Đoàn gồm có: Trưởng Ban: Cha Tuyên Úy Đoàn. Phó Ban: Đoàn phó Nội vụ. Các thành viên khác: các Trưởng Ngành.

Ban Huấn luyện Xứ Đoàn có nhiệm vụ:

  • Bảo đảm chương trình giáo lý được hoàn thành.
  • Tổ chức chương trình huấn luyện tông đồ đội trưởng, đội phó, dự trưởng.
  • Tổ chức các sa mạc huấn luyện trong Xứ Đoàn, các cuộc trắc nghiệm thăng cấp đoàn sinh, cho đoàn sinh lấy chuyên hiệu, đồng thời phối hợp với Giáo Hạt, với Liên Đoàn trong việc huấn luyện Dự Trưởng và Huynh Trưởng Cấp 1 và 2.
  • Đoàn Phó huấn luyện có nhiệm vụ cập nhật hoá và lưu giữ danh sách các em lên cấp, các em lấy chuyên hiệu, các dự trưởng, Huynh Trưởng trong Đoàn cũng như kết quả đạt được để báo cáo lên cấp trên theo luật định hàng năm.
  • Thực hiện và lưu giữ các sổ sách của Đoàn.

2.5 – Thư Ký Ban Điều hành Đoàn: Nhiệm vụ của Thư ký Đoàn gồm:

  • Cập nhật và lưu giữ hồ sơ cá nhân với đầy đủ chi tiết (địa chỉ, số điện thoại...) của các vị Tuyên úy, Hộ uý, Trợ úy, Cố Vấn, Ân nhân, Ban Điều hành, các Huynh Trưởng và Đoàn sinh... trong sổ Đoàn để tiện dụng và báo cáo khi cần.
  • Lập và lưu giữ hồ sơ các văn thư đi, đến, các tài liệu tổ chức, huấn luyện, các bản phúc trình và báo cáo của các đơn vị liên hệ...
  • Gửi các văn thư: xin cấp chứng nhận Giáo lý viên, chứng chỉ Huynh Trưởng, xin Bổ nhiệm Huynh Trưởng... hoặc thông báo của Ban Điều hành, của các khóa huấn luyện.
  • Nhắc Ban Điều hành các ngày lễ kỷ niệm như: bổn mạng Đoàn, Cha Tuyên úy, Trợ úy... để kịp sửa soạn và tổ chức.
  • Phối hợp với các Đoàn Phó để làm biên bản phúc trình thường niên gửi lên cấp trên liên hệ.
  • Giúp thủ quỹ bảo quản các tài sản của Đoàn.

2.6 – Thủ Quỹ Đoàn: Thủ Quỹ Đoàn có nhiệm vụ:

  • Giữ quỹ, lập hồ sơ thu, chi của Đoàn.
  • Coi sóc và sắm sửa các vật dụng chung cho Đoàn.
  • Lên kế hoạch và đề nghị Ban Điều hành Đoàn thực hiện việc gây quỹ cho Đoàn vào các dịp Lễ Tết...
  • Cộng tác với Phó Huấn luyện để phát hành sách báo, tài liệu sinh hoạt cho Đoàn để thêm ngân qũy sinh hoạt.
  • Cộng tác với Phó Quản trị tìm các vị Ân Nhân, các vị Bảo trợ Đoàn... trình với cha tuyên úy.

2.7 – Phân Đoàn Trưởng: Có nhiệm vụ:

  • Theo dõi và thi hành những quyết định chung của cấp trên liên hệ. Đồng thời cũng có thể đề nghị cứu xét những phương án, chương trình hoạt động thích hợp có lợi hơn cho các em.
  • Lo các thủ tục hành chánh như: lập danh sách Đoàn viên trong Ngành, điều hành các sinh hoạt của Ngành, sửa soạn các chương trình hội họp, làm bản báo cáo phúc trình lên Ban Quản Trị theo định kỳ.
  • Tìm cách phát triển ngân quỹ Ngành, xúc tiến việc đóng góp nguyệt liễm tại Ngành.
  • Phối hợp với các Chi Đoàn Trưởng ấn định các chương trình học hỏi, huấn luyện trong năm để giúp các em luôn thăng tiến.
  • Hỗ trợ các Chi Đoàn Trưởng và Chi Đoàn Phó chu toàn nhiệm vụ.
  • Phân chia công tác cho các Huynh Trưởng tập sự trong Ngành và giúp họ thực tập nghề Trưởng.
  • Huấn luyện thực hành cho các Tông Đồ Đội Trưởng.
  • Kiểm soát việc học hỏi giáo lý, hiểu biết về đời sống tôn giáo, hiểu biết về Phong Trào và chuyên môn của các Chi Đoàn để đánh giá mức tiến bộ trong Ngành.

Phân Đoàn Phó: là người cộng tác với Phân Đoàn Trưởng để lo mọi việc trong Ngành và thay thế khi Phân Đoàn Trưởng vắng mặt.

  • Các Phân Đoàn Trưởng, Phân Đoàn Phó phải là Huynh Trưởng Cấp II và trên 20 tuổi, đã phục vụ trong Đoàn ít là 1 năm và được Cha Tuyên úy bổ nhiệm do sự đề nghị của Ban Điều hành.

2.8 – Chi Đoàn Trưởng – Chi Đoàn Phó: Chi Đoàn Trưởng là Huynh Trưởng Cấp I trở lên và đã qua thời gian tập sự, được Cha Tuyên úy Xứ Đoàn chứng nhận có đủ tư cách, đạo đức xứng hợp và bổ nhiệm.

Có nhiệm vụ:

  • Điều hành mọi hoạt động của Chi Đoàn. Chi Đoàn Trưởng là người sống gần các em nhiều nhất, tiếp xúc với các em thường xuyên, có ảnh hưởng rất lớn vì các em sinh hoạt tại Chi Đoàn nhiều hơn các sinh hoạt khác.
  • Để chu toàn nhiệm vụ, Chi Đoàn Trưởng còn có Chi Đoàn Phó và các Huynh Trưởng Phụ tá cộng tác.

2.9 – Các Huynh Trưởng Phụ Tá: Là những Huynh Trưởng trong Đoàn, đã tham dự các khóa huấn luyện giáo lý viên và sa mạc huấn luyện Huynh Trưởng. Đoàn Trưởng phân chia các Huynh Trưởng này vào các Ngành để phục vụ các em, đồng thời cũng là dịp để các Trưởng Ngành giúp các Trưởng thực hành những gì đã được huấn luyện trong sa mạc. Ngoài ra, tại Chi Đoàn còn có các dự trưởng được phái đến để thực tập nghề Trưởng trong các giờ sinh hoạt Chi Đoàn.

2.10 – Đội Trưởng – Đội Phó: Đội Trưởng và Đội Phó trong Phong Trào là những cán bộ cộng tác với Huynh Trưởng các Cấp, là những cánh tay vươn dài của Huynh Trưởng để giáo dục và chăm sóc từng đoàn sinh. Huynh Trưởng phải huấn luyện Đội Trưởng thật chu đáo thì các đoàn sinh cũng sẽ được huấn luyện đầy đủ.

Phong Trào rất chú trọng việc huấn luyện các Tông Đồ Đội Trưởng. Một Đoàn có những Tông Đồ Đội Trưởng thấm nhuần tinh thần và lý tưởng của Phong Trào, có chí hướng và nhiệt tình phục vụ, Đoàn đó sẽ vững mạnh. Vì thế các Đoàn hãy quan tâm huấn luyện các Đội Trưởng-Đội Phó của mình theo qui định sau đây:

a. Điều kiện tham dự:

  • Là đoàn viên giỏi, nhiệt tình của ngành Ấu, Thiếu, Nghĩa hay Hiệp sỹ được Ngành Trưởng tuyển chọn.
  • Trải qua 1 khoá huấn luyện (chuẩn bị sa mạc) và kết thúc bằng 1 ngày sa mạc.

b. Tổ chức:

  • Với sự chấp thuận của Cha Tuyên Úy, Ban Điều hành Xứ Đoàn sẽ tổ chức khoá huấn luyện.
  • Sau sa mạc các em sẽ được tuyên hứa, được cấp chứng nhận, khăn quàng, cờ đội và trao quyền chỉ huy đội trong một buổi lễ.

c. Nội dung huấn luyện:

  • Khung cảnh Thánh Kinh (sách Giôsuê đoạn 3-6)
  • Nội quy (chương 1), 10 điều Luật, sơ đồ Đoàn, Tổ chức Đội.
  • Nghiêm tập căn bản, đội hình căn bản.
  • Chuyên môn tùy theo Ngành gồm: nút dây, dấu đường, mật thư, phương hướng, morse, sémaphore.
  • Sinh hoạt: hội họp, các bài ca chính thức, tập hát, vũ điệu, băng reo, trò chơi... theo Ngành.
  • Giáo dục nhân bản.
  • Đức tính và vai trò của người tông đồ đội trưởng.
  • Hành chánh Đội, Hoa thiêng, Phương pháp hàng đội.

Bản Nội Quy của Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam đã qui định: Tổng Liên Đoàn chia làm 5 ngành theo lứa tuổi:

  • a) Ngành Chiên con Thánh thể cho các em từ 4 – 6 tuổi
  • b) Ngành Ấu nhi Thánh thể cho các em từ 7 – 9 tuổi
  • c) Ngành Thiếu nhi Thánh thể cho các em từ 10 – 12t.
  • d) Ngành Thiếu niên Thánh thể cũng gọi là Nghĩa sĩ cho các em từ 13 – 15 tuổi.
  • e) Ngành Hiệp sĩ Thánh Thể cho các em từ 16 – 18t.

Vì là đoàn thể có mục đích giáo dục, Phong Trào chú ý tới những đặc điểm của từng lứa tuổi. Mỗi lứa tuổi có một sắc thái riêng nên cũng phải có hình thức giáo dục riêng phù hợp với tâm lý lứa tuổi ấy.

BÀI 6. LỊCH SỬ PHONG TRÀO
A. Nguồn gốc Phong trào

Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể bắt nguồn từ Hội Cầu Nguyện bên Pháp do các linh mục Léonard Cross và Henri Ramière khởi xướng khoảng năm 1865. Lấy tinh thần đạo binh Thánh Giá thời Trung Cổ, nhưng thay vì dùng vũ khí vật chất là gươm giáo, Phong Trào dùng vũ khí tinh thần là 4 khẩu hiệu: Cầu nguyện, Rước Lễ, Hy Sinh và Làm Việc Tông Đồ. Thay vì bảo vệ Thánh Địa vật chất, Phong Trào bảo vệ Đền Thờ thiêng liêng là tâm hồn của các em thiếu nhi, tâm hồn của giới trẻ. Các em trong Hội Cầu Nguyện được mệnh danh là Đạo Quân riêng của Đức Giáo Hoàng, tự nguyện tuân giữ các điều sau:

  • Mỗi ngày, thinh lặng một giờ dâng cho Chúa, làm việc một giờ, chơi một lần ngay thẳng hoàn toàn... để cầu nguyện theo ý Đức Giáo Hoàng.
  • Rước lễ mỗi Chúa Nhật để cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng.
  • Mỗi tối, ghi vào sổ tay những việc đã làm như: cầu nguyện, hãm mình, dự lễ, rước lễ, giúp đỡ cha mẹ...

Tổ chức ngày một mở rộng đến các Giáo Xứ và được Tổng Hội Tông Đồ Cầu Nguyện (do các linh mục Dòng Tên cổ võ) chấp nhận là một Ngành trong Tổng Hội. Từ đó, Hội Cầu Nguyện bắt đầu lan rộng sang các Xứ Đạo Châu Âu.

B. Lịch sử Phong trào ở Việt Nam

1 – Hội Nghĩa Binh Thánh Thể tại Việt Nam: Hai linh mục Xuân Bích là Cha Léon Palliard và Cha Paul Urureau bắt đầu phát động Phong Trào ở Đông Dương nhưng không mấy kết quả. Các ngài liền dự định tổ chức ngay trong Chủng viện và bắt đầu thành lập Đoàn đầu tiên tại trường thầy dòng "ÉCOLE PUGINIER" ở Hà Nội năm 1929, mang tên HỘI NGHĨA BINH THÁNH THỂ, được hàng giáo phẩm và giáo dân nhiệt liệt hưởng ứng nên đã phát triển mau chóng khắp nơi trên toàn quốc trong suốt thập niên 30.

Phong Trào chính thức được thành lập ở các Giáo phận:

  • Năm 1931: Ở Huế và Sàigòn.
  • Năm 1932: Ở Phát Diệm và Thanh Hóa.
  • Năm 1935: Ở Vinh và Vĩnh Long.
  • Năm 1936: Ở Qui Nhơn.
  • Năm 1937: Ở Thái Bình và Bùi Chu.
  • Năm 1951: Ở vùng Mỹ Tho, Xuân Lộc và Phú Cường.

Nhận định về Nghĩa Binh thời kỳ này, các vị Giám Mục trong Công Đồng Đông Dương năm 1934 đã hết lòng khen ngợi: "Riêng đối với trẻ con nam nữ, chúng tôi giới thiệu Hội Nghĩa Binh Thánh Thể, vì không có gì có sức hơn để đốt nóng lên trong tâm hồn các thiếu niên tinh thần và lòng mộ mến việc tông đồ" (khoản 372).

2 – Hội thay tên mới: Để việc giáo dục và hoạt động tông đồ cho giới trẻ Việt Nam phù hợp với tinh thần canh tân của Công Đồng Vaticanô II, Tháng 2 năm 1965, Đại hội Tuyên uý lần II tổ chức tại Sàigòn, Hội được thay bằng một tên mới: PHONG TRÀO THIẾU NHI THÁNH THỂ VIỆT NAM với ý thức không chỉ dạy Thiếu Nhi cầu nguyện mà còn nhằm giáo dục đức tin hướng dẫn các em làm tông đồ và giúp các em sống đạo qua các sinh hoạt vui tươi lành mạnh.

Với danh xưng mới, Phong Trào được Hội Đồng Giám Mục Việt Nam coi là một Đoàn Thể Công Giáo Tiến Hành rất phù hợp cho giới trẻ. Phong Trào đã không ngừng củng cố và phát triển trong hai thập niên 60 và 70. Đến đầu năm 1975: Phong Trào có 650 Xứ Đoàn, thuộc 68 Liên Đoàn trong 13 Giáo phận.

Sau biến cố 1975, Phong Trào ở trong nước chuyển sinh hoạt Thiếu Nhi thành các lớp Giáo Lý. Tất cả các Giáo phận đều đào tạo những anh chị Giáo lý viên để phục vụ công tác giáo lý cho tuổi thiếu nhi. Phải chăng đây là lúc Chúa Giêsu Thánh Thể muốn các Huynh Trưởng đi sâu vào đời sống nội tâm, phải trở thành muối men, thành hạt giống gieo vào lòng đất...trau dồi kiến thức Thánh Kinh, giáo lý, sư phạm vững vàng để thích nghi với hoàn cảnh mới biến các Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể thành các Cộng Đoàn Thánh Thể (Eucharistic Communities). Trong khi đó Phong Trào nở rộ tại những nơi có các trại tỵ nạn người Việt như Philippin, Indonesia, Malasia, Thái Lan, Hong Kong... và sau này nơi những cộng đồng Công giáo người Việt tại Pháp, Đức, Úc, Hoa Kỳ, Canada,...

Hiện nay Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể-VN tại Hoa Kỳ được tổ chức theo cách thức của Liên đoàn Công giáo, chia làm 8 miền, mỗi miền có cha tuyên uý miền và ban chấp hành miền điều hành. Tổng tuyên Uý Thiếu Nhi Thánh Thể việt Nam tại Hoa Kỳ: Đức ông Phanxico Phạm văn Phương, Năm 2000 cha GB. Chu Vinh Quang, Năm 2005 cha Fx. Trần quốc Tuấn và từ năm 2011 cha Fx. Nguyễn Thanh Bình. Toàn Hoa Kỳ có khoảng 80 đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, gồm 15.000 đoàn sinh và 1600 huynh trưởng.

Tại Giáo phận Sàigòn – Thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 4 năm 1999, khi Đức Tổng Giám Mục GB. Phạm Minh Mẫn chính thức thành lập Ban Mục Vụ Thiếu Nhi, phụ trách là cha Giuse Phạm Đức Tuấn, thì Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam bắt đầu nhen nhúm trở lại. Từ năm 2001, Cha phụ trách Ban Mục Vụ Thiếu Nhi Giáo phận, cùng với các Linh mục cựu Tuyên Úy, các anh chị Cựu Huynh Trưởng thảo luận và bàn bạc về việc tái lập Phong Trào tại Tổng Giáo Phận. Trong các khóa huấn luyện Giáo Lý Viên của Giáo Phận các anh chị Giáo Lý Viên được giới thiệu sơ lược về Phong Trào, đồng thời, các anh chị Giáo Lý Viên được mời gọi tham dự sa mạc huấn luyện Huynh Trưởng. Hai Sa mạc Huấn luyện Huynh Trưởng Cấp I và một Sa mạc Huấn luyện Huynh Trưởng Cấp II đã được Giáo phận tổ chức vào tháng 6, 7 và 8-2003 tại Thủ Đức. Các Giáo lý viên và đặc biệt có những tu sĩ nam nữ, với nhiệt tình của tuổi trẻ, với lòng yêu mến Chúa Giêsu Thánh Thể và các em thiếu nhi, đã tự nguyện tham dự rất đông và hăng say trở thành những Huynh trưởng và Trợ úy Thiếu Nhi Thánh Thể.

Ngày 26-07-2003: Nhân ngày Đại Hội Giáo lý viên của Giáo Phận Mừng kính Chân phúc Anrê Phú Yên, Giáo phận Sàigòn-Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức tái lập Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể. Trong dịp này, hơn 200 Huynh Trưởng Cấp I đã chính thức tuyên hứa.

Hội nghị lần thứ nhất HĐGM Việt Nam tại Thái Bình (4-2016), bổ nhiệm Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên phụ trách về Thiếu Nhi Thánh Thể. Ngài đã quy tụ và liên kết các Cha Tuyên Úy trong toàn quốc. Nắm bắt tình hình Thiếu Nhi Thánh Thể của các Giáo phận, chia sẻ những kinh nghiệm giáo dục Thiếu Nhi Thánh Thể. Thống nhất đường hướng giáo dục thiếu nhi theo tinh thần Nội Quy Thiếu Nhi Thánh Thể. Các giáo phận Hỗ trợ lẫn nhau trong việc Giáo dục Thiếu Nhi Thánh Thể và huấn luyện Huynh Trưởng. Bầu Tổng Tuyên Úy và tuyên úy giáo tỉnh:

  • Tổng Tuyên Úy: Cha Giuse Phạm Đức Tuấn (Gp. Sài Gòn),
  • Tuyên Úy Giáo tỉnh Hà Nội: Cha Giuse-M. Vũ Thanh Cảnh (Gp. Hà Nội),
  • Tuyên Úy Giáo tỉnh Huế: Cha Đaminh Phan Phước (Gp. Huế),
  • Tuyên Úy Giáo tỉnh Sàigòn: Cha Vinhsơn Phạm Thế Hòa (Gp. Long Xuyên)
  • Tổng Thư ký: Cha Phêrô Vũ Văn Thìn (Gp. Hải Phòng),
  • Truyền thông: Cha Giuse Nguyễn Văn Tuyên (Gp. Thái Bình)

Năm 2017 Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Viên được bổ nhiệm phụ trách Ủy ban Giới trẻ và Thiếu nhi trực thuộc Hội Đồng Giám mục Việt Nam. Ngài liên kết với Mạng Lưới Cầu Nguyện Toàn Cầu và Thiếu Nhi Thánh Thể toàn cầu, gặp gỡ cha Fédéric Fornos SJ, Giám đốc quốc tế về mạng lưới cầu nguyện toàn cầu của Đức Giáo Hoàng, cũng là Tổng Tuyên Úy Thiếu Nhi Thánh Thể thế giới. Hình thành Ban Điều Hành Tuyên Úy và Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể 3 Giáo tỉnh, điều chỉnh Nội Quy Thiếu Nhi Thánh Thể cho phù hợp với việc Giáo dục Thiếu nhi ngày hôm nay. Đối tượng Giáo dục của Thiếu Nhi Thánh Thể là các em từ 4-18 tuổi, chia ngành theo lứa tuổi: Chiên con: 4-6 tuổi; Ấu nhi: 7-9 tuổi; Thiếu nhi: 10-12 tuổi; Nghĩa sĩ: 13-15 tuổi; Hiệp sĩ: 16-18 tuổi. Nhất trí việc Huynh trưởng phải là Giáo lý viên. Ra mắt Ban Điều Hành các Giáo tỉnh và Ban điều hành toàn quốc.

Thống nhất tổ chức Đại Hội theo các Giáo tỉnh mừng 100 năm Thiếu Nhi Thánh Thể (1917), Các Giáo phận có thể tổ chức thêm, cụ thể:

  • Giáo tỉnh Hà Nội: ngày 4-5/7/2017 tại Gp. Thái Bình
  • Giáo tỉnh Huế: ngày 18-19/7/2017 tại Gp. Qui Nhơn
  • Giáo tỉnh Sàigòn: ngày 4-5/8/2017 tại Gp. Xuân Lộc
  • Toàn quốc: ngày 22-23/8/2018 tại Lavang Gp. Huế, kết thúc mừng 100 năm Thiếu Nhi Thánh Thể.
BÀI 7. PHONG TRÀO THIẾU NHI THÁNH THỂ

Thiếu Nhi Thánh Thể là một đoàn thể Công Giáo Tiến Hành. Phong Trào quy tụ các trẻ em quanh Chúa Giêsu Thánh Thể, để huấn luyện các em trở nên những con người hoàn thiện nên Kitô hữu đích thực.

Phong Trào tạo một môi sinh tốt và những hoàn cảnh thuận lợi để thanh thiếu niên sống Tin Mừng, làm tông đồ cho nhau và góp phần xây dựng xã hội theo tinh thần Tin Mừng. Công đồng Vaticanô II dạy: "Người trẻ phải trở nên những tông đồ đầu tiên và trực tiếp của giới trẻ trong khi chính họ hoạt động tông đồ giữa người trẻ và nhờ người trẻ tùy theo môi trường xã hội họ đang sống". (TĐGD, số 12)

I. Lý tưởng của Phong trào

Thiếu Nhi Thánh Thể lấy Chúa Giêsu làm LÝ TƯỞNG, luôn kết hiệp mật thiết với Chúa Giêsu Thánh Thể trong việc cầu nguyện, học hỏi Lời Chúa, tham dự Thánh lễ, rước lễ để củng cố đức tin, hoàn thiện đức mến và sẵn sàng hy sinh làm việc tông đồ cho giới trẻ. Nói cách khác, Thiếu Nhi Thánh Thể nhận Chúa Giêsu Thánh Thể là trung tâm điểm, là nguồn sống thiêng liêng và là lý tưởng sống của Phong Trào.

II. Nền tảng của Phong trào

Thiếu Nhi Thánh Thể lấy Lời Chúa làm NỀN TẢNG, là chất liệu đặc biệt để giáo dục, thánh hóa và hướng dẫn giới trẻ làm chứng nhân Tin Mừng trong môi trường sống của mình. Mọi sinh hoạt phải lấy Thánh Kinh làm gốc, lấy Giáo huấn của Giáo hội Công giáo làm nền mới đi đúng hướng của Phong Trào.

III. Tôn chỉ của Phong trào

Tôn chỉ của Đoàn viên Thiếu Nhi Thánh Thể là:

  • Sống Lời Chúa và kết hợp với Chúa Giêsu Thánh Thể;
  • Yêu mến và tôn kính Đức Mẹ;
  • Tôn kính các Thánh Tử Đạo Việt Nam;
  • Yêu mến, Vâng phục Đức Thánh Cha;
  • Luôn nỗ lực thăng tiến bản thân và giúp các em trưởng thành nhân bản, nên người tông đồ.
IV. Mục đích của Phong trào

Thiếu Nhi Thánh Thể có hai mục đích:

  1. Đoàn ngũ hóa và hướng dẫn các em thiếu nhi sống tinh thần Tin Mừng và góp phần xây dựng xã hội.
  2. Đào luyện thiếu nhi về hai phương diện: tự nhiên và siêu nhiên để giúp các em trở thành những người hữu ích và là những Kitô hữu tốt lành qua việc: tạo cho các em một tinh thần mới: lành mạnh, thích nghi, cởi mở, phấn khởi vui sống và dấn thân giúp đỡ tha nhân; hướng dẫn các em một lối sống đạo trưởng thành, có tính tích cực, ý thức và tự nguyện dấn thân để mang Chúa đến với môi trường sống của mình.

Để có thể hoàn thành nhiệm vụ giáo dục và thánh hóa các thiếu nhi, Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể luôn gắn bó và cần sự cộng tác của Giáo Xứ, Nhà Trường và Gia Đình cũng như các đoàn thể liên hệ với môi trường sống của các em.

BÀI 8. NỘI QUI

Toàn văn Nội qui (trang 56–76 của sổ tay) xem bài "Nội Qui Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam (2019)" trong mục Chương Trình TNTT.

BÀI 9. LUẬT – KHẨU HIỆU – LỜI HỨA
I. Mười điều luật

Đoàn sinh Thiếu Nhi Thánh Thể luôn ghi nhớ và thực hiện 10 điều luật của Phong Trào. Mười điều luật này cũng chính là lời khuyên Phúc Âm mà mỗi Kitô hữu phải xem là luật sống của mình:

  1. Thiếu nhi mỗi sáng DÂNG NGÀY, làm cho đời sống hoá nên lời cầu.
  2. Thiếu nhi tôn sùng THÁNH THỂ, siêng năng chịu lễ, viếng Chúa hằng ngày.
  3. Thiếu nhi HY SINH chịu khó, luôn nhìn Thánh Giá gặp khổ vẫn vui.
  4. Thiếu nhi nhờ Mẹ cố gắng, quyết làm gương sáng xứng danh TÔNG ĐỒ.
  5. Thiếu nhi VÂNG LỜI cha mẹ, và hết những vị chỉ huy của mình.
  6. Thiếu nhi NẾT NA đằm thắm, giữ mình trong trắng trong cách nói làm.
  7. Thiếu nhi tận tình BÁC ÁI, tim luôn quảng đại mới mong giúp người.
  8. Thiếu nhi giữ lòng THÀNH THỰC, nói làm đúng mực không dối không ngoa.
  9. Thiếu nhi CHU TOÀN BỔN PHẬN, việc làm đúng đắn không bỏ nửa chừng.
  10. Thiếu nhi THỰC HIỆN HOA THIÊNG, chân thành với Chúa, hồi tâm mỗi ngày.

Mười điều luật này là những nguyên tắc căn bản và đơn sơ. Mọi đoàn viên Thiếu Nhi Thánh Thể phải ghi nhớ và thực thi trong cuộc sống. Có như thế các em mới trở nên công dân tốt và người con tốt lành xứng đáng của Thiên Chúa theo tinh thần Phong Trào.

II. Khẩu hiệu

Khẩu hiệu chung của Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể là HY SINH. Nói lên tinh thần và mục đích của Phong Trào. Vì thế đoàn viên Thiếu Nhi Thánh Thể phải biết sống hy sinh: hy sinh không thoái lui khi gặp khó khăn, vất vả, cực nhọc; hy sinh trong vui tươi và phải làm gương để các bạn noi theo.

Ngoài HY SINH còn ba khẩu hiệu khác mà các đoàn sinh cần phải thi hành: CẦU NGUYỆN, RƯỚC LỄ, LÀM TÔNG ĐỒ.

Một em Thiếu Nhi Thánh Thể còn phải sống đời CẦU NGUYỆN, luôn kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu Thánh Thể bằng việc năng lui tới viếng Chúa và sốt sắng RƯỚC LỄ.

Ngày nay, theo tinh thần Công Đồng Vaticanô II, đoàn viên Thiếu Nhi Thánh Thể còn tham dự vào sứ mệnh của Giáo Hội là LÀM TÔNG ĐỒ trong môi trường, cho lứa tuổi của mình.

Một thiếu nhi được nung nấu trong tình yêu Chúa Thánh Thể sẽ trở nên người Kitô hữu hoàn hảo, sẵn sàng ra đi làm tông đồ cách tích cực bằng các hoạt động bác ái, cởi mở và hợp tác với mọi tổ chức cũng như mọi công tác có ích lợi chung cho cộng đồng.

III. Lời hứa

Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể không nhận một lời hứa chung nào khác ngoài việc giữ 4 tinh thần: cầu nguyện, rước lễ, hy sinh, làm tông đồ. Nhưng có lời tuyên hứa riêng trong các dịp đặc biệt như: khi nhập Đoàn, khi Nhậm Chức vụ Đội trưởng hay khi Tuyên hứa Huynh trưởng...

Khi một đoàn sinh hay Huynh Trưởng tuyên hứa là tự nguyện chấp nhận và tuân giữ những điều đã quy ước.

  • Sống 4 khẩu hiệu: thể hiện bản chất Phong Trào qua ý nghĩa của cách chào: 4 ngón tay xếp đều chỉ 4 khẩu hiệu: cầu nguyện, rước lễ, hy sinh, làm tông đồ. Ngón cái ép vào lòng bàn tay chỉ sự cam kết và quyết tâm tuân giữ 4 điều đã hứa.
  • Sống châm ngôn của Ngành: Ngành Chiên con: Hiền lành. Ngành Ấu Nhi: Ngoan. Ngành Thiếu Nhi: Hy sinh. Ngành Nghĩa sĩ: Chinh phục. Ngành Hiệp sĩ: Dấn thân. Huynh Trưởng: Phụng sự.

Khi đoàn sinh thực hiện châm ngôn của Ngành mình chính là thực hiện lời hứa của mình với Phong Trào.

1) Lời hứa của Huynh Trưởng:

  • Hứa nỗ lực thánh hóa bản thân để việc tông đồ được hữu hiệu;
  • Hứa luôn vâng phục bề trên và sẵn sàng hợp tác với mọi thành phần của Giáo Hội;
  • Hứa cố gắng trau dồi khả năng để nhiệt thành phục vụ tuổi trẻ.

2) Lời hứa của Tân Ban Chấp Hành:

  • Luôn luôn chu toàn trách vụ mà bề trên và anh chị Huynh Trưởng tín nhiệm trao phó;
  • Tuyệt đối thi hành đúng lý tưởng và đường lối của Phong Trào.
  • Tận dụng quyền hạn và khả năng cho công việc tông đồ của Giáo Hội, nhất là cho giới trẻ.

3) Lời hứa của Tông Đồ Đội Trưởng:

  • Hứa trung thành với lý tưởng và nhiệm vụ của người Đội Trưởng;
  • Hứa triệt để vâng lời các cấp chỉ huy, làm gương sáng cho anh em;
  • Hứa hết lòng tận tâm phục vụ các em được trao phó.

4) Ấu nhi tuyên hứa:

  • Mỗi sáng dâng ngày cho Chúa và cầu nguyện theo ý Đức Giáo Hoàng;
  • Thi hành những gì đã hứa với Chúa mỗi buổi sáng;
  • Hứa mỗi ngày làm việc hy sinh vì lòng mến Chúa;
  • Hứa kiểm điểm cách sống mỗi ngày qua việc ghi Bó Hoa Thiêng.

5) Thiếu nhi tuyên hứa:

  • Hứa "xin vâng ý Chúa" trong mỗi việc mình làm;
  • Hứa yêu Chúa hết lòng và theo Chúa không từ nan;
  • Hứa làm chứng nhân của Chúa trước mặt mọi người;
  • Hứa kiểm điểm cách sống mỗi ngày qua việc ghi Bó Hoa Thiêng.

6) Nghĩa sĩ tuyên hứa:

  • Hứa tìm hiểu, yêu mến và phụng sự Chúa suốt đời;
  • Hứa trung thành với đức tin thực hành;
  • Hứa làm chứng nhân cho Chúa trước mặt mọi người;
  • Hứa kiểm điểm cách sống mỗi ngày qua việc ghi Bó Hoa Thiêng.

7) Hiệp sĩ tuyên hứa:

  • Hứa gắn bó với Lời Chúa và Thánh Thể Chúa;
  • Hướng nhìn Thánh giá để thánh hóa bản thân và sẵn sàng phục vụ đồng loại;
  • Tích cực phục vụ trong các công tác xứ đạo và cộng đoàn.
BÀI 10. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC
I. Định nghĩa

Khi làm bất cứ điều gì, ta cũng phải đề ra một mục đích để đi tới. Mục đích càng cao cả lớn lao thì công sức đầu tư càng nhiều. Muốn đạt tới mục đích cách chính xác, dễ dàng và ít tốn công sức, tiền của,... ta phải làm việc có phương pháp.

Phương pháp là những cách thức tiến hành để có hiệu quả cao, giúp đạt tới mục đích đã đề ra. Ai cũng có mục đích của riêng mình, nhưng người ta hơn nhau ở điểm là làm việc có phương pháp hay không?

Phương pháp giáo dục của phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể phải có để đạt được mục đích giáo dục con người toàn diện, giúp các đoàn sinh nên người và nên thánh là phương pháp siêu nhiên và phương pháp tự nhiên.

II. Phương pháp tự nhiên

Dùng những hoạt động tự nhiên của con người và những khung cảnh thiên nhiên thuận lợi thấm nhuần tinh thần Thánh kinh để giáo dục. Phương pháp tự nhiên dự trên những hoạt động sau:

1. Phương pháp hàng đội: Chia các em thành từng đội từ 7 – 10 em cùng phái (ngành Chiên, Ấu, Thiếu), từ 5 – 8 em cùng phái (ngành Nghĩa, Hiệp sĩ). Huynh trưởng phải huấn luyện trẻ, tin tưởng trao quyền và hướng dẫn để các em giúp nhau, biết cùng làm việc với nhau.

2. Chương trình giáo dục tiệm tiến: Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể có một chương trình Thăng Tiến để huấn luyện. Chương trình này được soạn theo chương trình giáo dục tiệm tiến nghĩa là hướng dẫn các em từ dễ đến khó, từ đơn sơ để phức tạp và được phân thành 3 cấp cho từng ngành: Ấu, Thiếu, Nghĩa và Hiệp sĩ. Sinh hoạt cho các em từ 4 đến 6 tuổi gọi là lớp Chiên con là Giáo lý cơ hội, chương trình do Ban sinh hoạt và Ban Giáo lý xứ đoàn chuẩn bị dưới sự hướng dẫn của cha Tuyên Úy và các Trợ Úy.

3. Hội họp: Các tín hữu sơ khai dùng các buổi hội họp "để chuyên cần nghe giáo huấn của các tông đồ, trung tín với việc bẻ bánh và cầu nguyện". Chính trong hình thức cộng đồng đó mà họ được dạy dỗ về đường lối của Chúa. Phong trào dùng các buổi hội họp là môi trường chính cho công việc giáo dục đoàn sinh. Khi tham gia Phong trào, các em phải siêng năng tham dự các buổi họp đội, chi đoàn, phân đoàn, xứ đoàn để học tập giáo lý, sinh hoạt, gây tinh thần đoàn thể. Bất cứ buổi họp nào cũng cần có nội dung, phải chuẩn bị trước, tinh thần buổi họp phải vui tươi, dân chủ, thân ái, đạo đức, sinh động,... phải bắt đầu và kết thúc đúng giờ.

4. Sinh hoạt vui tươi: một đặc điểm của phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể canh tân năm 1965 là các em thiếu nhi được học hỏi sinh hoạt trong bầu khí vui tươi sinh động. Thiếu Nhi Thánh Thể là đoàn thể sinh hoạt ngoài trời nên nếu không cần thiết, các Huynh trưởng đừng bắt các em ngồi trong phòng lâu giờ. Các sinh hoạt vui tươi là ca, vũ, trò chơi, băng reo,... giúp các bài giáo lý thêm sinh động dễ nhớm các kỹ năng giúp thêm khả năng thích nghi với cuộc sống làm cho các em hăng hái vui tươi. Ngoài ra phong trào còn khuyến khích các đoàn mở các chiến dịch thi đua trong năm. Tất cả các sinh hoạt nhằm giúp giáo dục các em có tinh thần vui tươi và hăng hái như thánh Phaolo nhắc nhở "anh em hay vui luôn trong Chúa"

5. Vào sa mạc: Là dịp để các em hòa mình với thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên, sống với tập thể nhằm giáo dục các em nẩy sinh những tâm tình đạo đức, tinh thần thân ái, tập sống kỷ luật và thực hành những gì đã học. Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể coi đây là một phương pháp hữu hiệu để huấn luyện đoàn sinh các cấp. Sa mạc không thể hiểu là buổi picnic hoặc một buổi họp mặt để chơi, cắm lều, nấu ăn, ca hát... rồi về. Vì thế sa mạc phải được chuẩn bị thật chu đáo từ ý lực, nội dung, chương trình, kỷ luật, tinh thần đạo đức và mục đích khi tổ chức sa mạc.

Việc giáo dục con người toàn diện, một người con Chúa đòi hỏi nhiều công sức. Trong phạm vi của phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể, chúng ta vui mừng vì đã đóng góp cho Giáo hội, những thành quả trong việc giáo dục lứa tuổi thiếu nhi trong gần 100 năm qua.

III. Phương pháp siêu nhiên

Là dùng những công việc có tính cách đạo đức, tôn giáo để giúp các đoàn sinh sống thân mật với Chúa và mỗi ngày trở nên tốt hơn, thánh thiện hơn. Phương pháp siêu nhiên dựa trên Thánh Thể và Lời Chúa gồm những việc như sau:

1. Ngày Thánh Thể: Thánh hóa ngày sống bằng kinh nguyện sớm tối. Luôn sống đẹp lòng Chúa bằng gia tăng các việc đạo đức, bác ái. Tránh xa những điều làm mất lòng Chúa, những dịp tội. Siêng năng học hỏi Lời Chúa. Kiểm điểm đời sống hằng ngày bằng việc biên sổ kho thiêng (thực hiện bó hoa thiêng liêng):

  • Sáng thức dậy: dâng ngày, tham dự thánh lễ, rước lễ.
  • Trong ngày: sống và làm điều tốt, chu toàn bổn phận.
  • Sẵn sàng vượt qua những khó khăn bằng tinh thần hy sinh, thực hiện việc bác ái,...
  • Đêm xuống: xét mình, biên hoa thiêng, đọc kinh tối, đọc Lời Chúa.

2. Giờ Thánh Thể: Giúp các em biết tâm sự với Chúa. Khi có thể, năng viếng Chúa nơi nhà chầu để giục lòng tin cậy mến, thờ lạy, cảm tạ, chiêm ngắm và tâm sự với Chúa. Dọn lòng trong sạch để đón rước Chúa ngự vào lòng. Nên một với Chúa trong đời sống bác ái, hy sinh và chu toàn bổn phận. Thời gian dài ngắn không kể; Số người nhiều ít không kể; Hình thức thay đổi tùy nghi. Điều quan trọng là các em thường xuyên đến gần và tâm sự với Chúa.

3. Lãnh nhận Lời Chúa: Trong các giờ giáo lý, các buổi hội họp, phong trào huấn luyện các em cách đọc, suy niệm và sống Lời Chúa; cách cầu nguyện, cách sống đức tin công giáo và sống đạo tự lập: sống kết hiệp với Chúa Giêsu Thánh Thể hằng ngày. Phương pháp này cần có trưởng am tường Thánh Kinh để hướng dẫn các em.

4. Khung cảnh Thánh Kinh: Là lấy Thánh Kinh làm cái khung, cái nền cho các sinh hoạt của phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể theo từng lứa tuổi. Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể chia thành 5 ngành theo lứa tuổi và khung cảnh Thánh Kinh của các ngành như sau:

  • Ngành Chiên con và Ấu: Tuổi thơ ấu của Chúa Giêsu.
  • Ngành Thiếu: Thời ẩn dật của Chúa Giêsu.
  • Ngành Nghĩa: Thời rao giảng của Chúa Giêsu.
  • Ngành Hiệp sĩ: Thời hoạt động và cuộc tử nạn của Chúa Giêsu.

Khung cảnh Thánh Kinh sẽ cung cấp cho các em một mẫu hoàn cảnh sống lý tưởng phù hợp với lứa tuổi, giúp các em bắt chước cách sống của Chúa Giêsu.

5. Bầu khí Thánh Kinh: Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể cho các em sống và sinh hoạt trong bầu khí Thánh Kinh, nghĩa là lấy Thánh Kinh làm nền tảng cho các trò chơi, băng reo, chủ đề trại, sa mạc, chiến dịch,... đặt tên cho đoàn, đội,... Nhờ quen sống và tư duy dựa trên Thánh Kinh, đoàn sinh sẽ dễ dàng vận dụng Thánh Kinh làm mẫu mực cho cuộc sống. Nội qui dạy: "Để Thiếu nhi được nuôi dưỡng bởi bầu khí đạo đức, thánh thiêng cần đưa các em vào môi trường là khung cảnh và bầu khí Thánh Kinh, vì thế Thiếu Nhi Thánh Thể ưu tiên sử dụng các trò chơi, bài hát, băng reo... có nội dung Thánh Kinh và giáo lý nhằm giúp Thiếu nhi thấm nhuần lời Chúa và thực hành giáo lý.

BÀI 11. ĐỒNG PHỤC – HUY HIỆU – BĂNG HIỆU – CẤP HIỆU – CHUYÊN HIỆU – CỜ HIỆU
I. Đồng phục

Đồng phục là quần áo cùng màu, may cùng một kiểu mặc thống nhất trong một tổ chức. Đồng phục của đoàn sinh Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể gồm có: Áo, Quần, Khăn Quàng, Huy hiệu, Băng Hiệu, Cấp Hiệu, Chuyên Hiệu, Giày... Điều 66 của Nội Quy ấn định về đồng phục của Phong Trào như sau:

Quần áo – Nam:

  • Áo: sơ mi trắng ngắn tay, có cầu vai, 2 túi có nắp và sóng ở giữa.
  • Quần cho Đoàn sinh: dài hay ngắn, màu xanh biển đậm.
  • Quần cho Huynh trưởng: dài hay ngắn, màu xanh biển đậm hay màu đen tùy địa phương lựa chọn.

Quần áo – Nữ:

  • Y phục dài: Áo dài màu trắng, quần dài đen hay trắng tùy Liên Đoàn lựa chọn.
  • Y phục ngắn: Áo sơ mi trắng ngắn tay, có cầu vai, hai túi có nắp và sóng ở giữa. Jupe hoặc quần dài màu xanh biển đậm cho đoàn sinh. Jupe hoặc quần dài màu xanh biển đậm hay màu đen cho Huynh trưởng tùy Liên Đoàn lựa chọn.
  • Khăn quàng: theo màu của Ngành, có huy hiệu Thánh Giá vuông ở góc khăn.
  • Giầy: giầy Bata màu trắng hay xanh tùy Đoàn quyết định, nhưng phải cùng một màu. Có thể đội mũ casquette. Có thể thực hiện logo Đoàn và may trên cánh tay áo bên trái.
II. Khăn quàng

Khăn quàng là biểu hiệu để phân biệt các Ngành trong Phong Trào được ấn định như sau:

a) Đoàn sinh:

  • Ngành Chiên con: Khăn màu hồng cho cả nam nữ; khăn hình tam giác cạnh đáy cỡ 80 cm, 1 cạnh 55cm, 1 cạnh 60 cm; Thánh giá màu đỏ sau chéo cỡ 4 cm.
  • Ngành Ấu Nhi: Khăn màu xanh lá cây cho cả nam nữ; khăn hình tam giác cạnh đáy cỡ 80 cm, 1 cạnh 55cm, 1 cạnh 60 cm; Thánh giá màu vàng sau chéo cỡ 4 cm. Đội viên không viền. Đội Trưởng và đội phó: khăn có 1 viền màu vàng rộng 1 cm, cách mép khăn 1 cm.
  • Ngành Thiếu nhi: Khăn màu xanh dương cho cả nam nữ; khăn hình tam giác cạnh đáy cỡ 90 cm, 1 cạnh 70 cm, 1 cạnh 75 cm; Thánh giá màu vàng sau chéo cỡ 5cm. Đội viên không viền. Đội Trưởng và đội phó: khăn có 1 viền màu vàng rộng 1cm, cách mép khăn 1 cm.
  • Ngành Nghĩa sĩ: Khăn màu vàng nghệ cho cả nam nữ; khăn hình tam giác cạnh đáy cỡ 90 cm, 1 cạnh 70 cm, 1 cạnh 75 cm; Thánh giá màu đỏ sau chéo cỡ 5 cm. Đội viên không viền. Đội Trưởng và đội phó: khăn có 1 viền màu đỏ rộng 1 cm, cách mép khăn 1 cm.
  • Ngành Hiệp sĩ: Khăn màu nâu đất cho cả nam nữ; khăn hình tam giác cạnh đáy cỡ 1m, 1 cạnh 75cm, 1 cạnh 80cm; Thánh giá màu đỏ sau chéo cỡ 5 cm. Đội viên không viền. Đội Trưởng và đội phó: khăn có 1 viền màu đỏ rộng 1 cm, cách mép khăn 1 cm.

b) Cấp Trưởng: Khăn quàng của Cấp Trưởng có quy cách như sau: Khăn hình tam giác, cạnh đáy khoảng 1m20, 1 cạnh 75cm, 1 cạnh 85cm và được ấn định:

  • Huynh Trưởng: Khăn màu đỏ cho cả nam và nữ; Thánh giá màu vàng sau chéo cỡ 6 cm; khăn có viền màu vàng rộng 1cm, cách mép khăn 1cm.
  • Trợ Úy: Khăn màu đỏ cho cả nam nữ; Thánh giá trắng sau chéo cỡ 6 cm; khăn có viền màu trắng rộng 1cm, cách mép khăn 1cm.
  • Tuyên Úy: Khăn màu trắng; Thánh giá vàng sau chéo cỡ 6 cm; khăn có viền màu vàng rộng 1cm, cách mép khăn 1cm.
  • Huấn luyện viên: Khăn màu tím; Thánh giá vàng sau chéo cỡ 6 cm; khăn có viền 3 màu: xanh cây (cấp I), thêm xanh dương đậm (cấp II), thêm vàng rộng 1 cm (cấp III), các viền cách nhau và cách mép khăn 1 cm.
  • Đặc cấp (Sinai): Khăn như của Huấn Luyện Viên. Thay vì cấp hiệu sao và nền ngành thì thay bằng huy hiệu Sinai trên nắp túi áo bên phải.

Lưu ý: Phong Trào không dùng bất cứ một loại khâu nào để thắt khăn quàng. Đối với nam: thắt khăn kiểu cravatte. Đối với nữ: thắt kiểu cánh bướm.

c) Ý nghĩa các màu khăn:

Khăn Hồng là của Chiên con,
HIỀN LÀNH ngoan ngoãn như là Giêsu.
Khăn Xanh là Ấu Nhi NGOAN,
Nghe lời cha mẹ bảo ban mỗi ngày.
Còn khăn ngành Thiếu Da Trời,
Nhắc em hăng hái sống đời HY SINH.
Khăn Vàng ngành Nghĩa nhủ mình,
Ra đi CHINH PHỤC mở mang Nước Trời.
Khăn nâu Hiệp sĩ vào đời
DẤN THÂN xây dựng Nước Trời nơi nơi
Khăn Đỏ là cấp Trưởng rồi,
Tinh thần PHỤNG SỰ trọn đời nêu gương.
Khăn tím là Huấn luyện viên
HIẾN THÂN phụng sự hân hoan rạng ngời

III. Huy hiệu – Băng hiệu – Cấp hiệu

a – Huy Hiệu: Chỉ có một huy hiệu chung cho Tổng Liên Đoàn gồm có hình chén lễ vàng, ở trên có hình bánh tròn. Cả chén lễ và bánh nằm trên nền thánh giá đỏ được đóng khung 4 cạnh hình chữ nhật là nền cờ Hội Thánh. Phù hiệu này được mang trên túi áo trái.

b – Băng hiệu: Băng hiệu Phong Trào hình chữ nhật màu đỏ, trên có hàng chữ trắng: "THIẾU NHI THÁNH THỂ VIỆT NAM" Băng Phong Trào được gắn nằm ngang trên nắp túi áo trái.

c – Cấp hiệu: Phân biệt các Cấp trong mỗi ngành từ Ấu nhi cho tới Huynh trưởng, Phong Trào dùng những cấp hiệu sau:

  • Cho các Cấp Đoàn sinh: Dùng một gạch cho Cấp I, hai gạch cho Cấp II, ba gạch cho Cấp III. Mỗi gạch kích thước 15x30 ly cùng màu với khăn quàng ngành, gắn trên nắp túi áo mặt.
  • Cho các Cấp Huynh Trưởng: Một sao cho Huynh Trưởng Cấp I gắn trên nền hình chữ nhật cỡ 15x50 ly. Sao màu đỏ, nền hình chữ nhật màu trắng chung cho ba ngành.

Để phân biệt ngành chỉ huy của Huynh Trưởng từ Cấp II trở lên, Phong Trào ấn định màu nền gắn các sao (cấp II: 2 sao; cấp III: 3 sao) như sau:

  • Xanh lá cây cho Huynh Trưởng điều khiển ngành Ấu
  • Xanh dương cho Huynh Trưởng điều khiển ngành Thiếu
  • Màu vàng nghệ cho HT điều khiển ngành Nghĩa sĩ.
  • Từ Xứ Đoàn Trưởng trở lên: Huynh Trưởng đeo tua 3 màu (xanh lá cây, xanh dương, vàng nghệ). Mỗi màu một tua, đeo trên cầu vai phải. Kích thước 11x2 cm.

Cách đeo: Cấp hiệu Huynh Trưởng đeo trên nắp túi áo phải. Tua vai cấp chỉ huy: đeo bên cầu vai phải. Chuyên hiệu: đeo bên cánh tay phải.

IV. Cờ hiệu

1 – Cờ Xứ Đoàn:

  • Nền cờ: Dùng hai màu xanh đậm phía giáp cán, nửa trắng phía dưới. Màu cờ có ý nghĩa:
  • Màu Xanh: nhắc nhớ tuổi thiếu nhi là tuổi xuân luôn vui tươi, cởi mở, rộng rãi, bao dung như dòng nước biển bao trùm đại dương.
  • Màu Trắng: tượng trưng cho sự trong trắng của tâm hồn, thanh sạch của thể xác; nhắc cho mỗi Thiếu Nhi Thánh Thể luôn giữ gìn tâm hồn và thể xác trong sạch để xứng đáng là Đền Thờ của Chúa Ba Ngôi.
  • Huy hiệu: giữa 2 mặt cờ là huy hiệu Tổng Liên Đoàn mỗi chiều 25 cm, là biểu hiệu của tinh thần tôn sùng Thánh Thể, hy sinh không ngại gian khó để kết hiệp với Chúa Giêsu và Giáo Hội.
  • Tên Xứ Đoàn và Giáo Phận: Hai mặt đều có chữ "THIẾU NHI THÁNH THỂ VIỆT NAM" màu vàng viền đỏ, xếp vòng cung phía trên. Một mặt có tên Giáo Phận dưới huy hiệu, một mặt có tên Đoàn và Giáo xứ dưới huy hiệu. Chữ màu vàng, viền đỏ: để nói lên Thiếu Nhi Thánh Thể là phần tử của Cộng Đoàn và Giáo Phận nên phải cố gắng trở nên những người con ngoan, xứng danh nghĩa Đoàn viên và làm rạng danh Giáo Hội. Ví dụ: Mặt phải: Đoàn Các Thánh Tử Đạo Việt Nam – Giáo Xứ Thánh Cẩm; Mặt trái: Giáo phận Sàigòn.
  • Riềm tua vàng xung quanh: Nói lên ý nghĩa liên kết mọi vòng tay Thiếu Nhi Thánh Thể thế giới, liên kết trong hăng say, can trường như màu Vàng tươi sáng để cùng nhau mở rộng vinh quang Nước Chúa.
  • Kích thước cờ: dài 115 cm, ngang 80 cm.

2 – Cờ Liên Đoàn: Như cờ của các Đoàn: hai mặt đều có chữ "THIẾU NHI THÁNH THỂ VIỆT NAM" vòng cung phía trên huy hiệu. Mặt phải có tên Liên Đoàn và mặt trái là tên Giáo phận dưới huy hiệu. Ví dụ: Liên Đoàn ANRÊ PHÚ YÊN (mặt phải), Giáo phận Sàigòn-Thành phố Hồ Chí Minh (mặt trái).

3 – Cờ Tổng Liên Đoàn: Như cờ của các Xứ Đoàn nhưng hai mặt đều có chữ "THIẾU NHI THÁNH THỂ" vòng cung phía trên và chữ VIỆT NAM dưới huy hiệu.

4 – Cờ đội:

  • Kích thước: hình tam giác cân 25x40cm, không tua,
  • Màu sắc cờ: màu tùy theo Ngành Nam nữ như nhau: Màu hồng cho Chiên con; Màu xanh lá cây cho Ấu nhi; Màu xanh dương cho Thiếu nhi; Màu vàng cho Nghĩa sĩ; Màu nâu đất cho Hiệp sĩ.
  • Bên mặt cờ là tên đội (chữ in hoa: màu vàng cho Ngành Ấu, Thiếu và Hiệp sĩ, màu đỏ cho Ngành Chiên con và Nghĩa sĩ)
  • Bên trái cờ là thánh giá cỡ 8 cm màu vàng cho Ngành Ấu, Thiếu và Hiệp sĩ, màu đỏ cho Ngành Chiên con và Nghĩa sĩ.

5 – Cờ danh dự:

  • Kích thước: hình tam giác cân 25cmx40cm, có tua vàng
  • Màu sắc: màu đỏ,
  • Cả hai mặt đều có chữ "DANH DỰ" màu vàng.

Ghi chú:

  • Mỗi Đội phải có cờ Đội, cán cờ dài 1m40, đường kính cỡ 4 cm.
  • Cán cờ Đoàn, Liên Đoàn... dài chừng 1m90.
  • Tên Đội: Ngành Chiên con và Ấu: chọn tên các Thiên Thần cho nữ và các thánh trẻ cho nam. Ngành Thiếu: chọn tên các Thánh nam nữ. Ngành Nghĩa: chọn tên các Thánh Tử Đạo Việt Nam cho nam và địa danh của Thánh Địa cho nữ. Ngành Hiệp sĩ: chọn tên các thánh tiến sĩ, nữ có thể thêm tên các thánh lập dòng
  • Khẩu hiệu Đội: lấy các đức tính tiêu biểu của các ngài. Khẩu hiệu bao giờ cũng bằng tính từ kép.
BÀI 12. NGHIÊM TẬP
A. Tổng quát về nghiêm tập

Nghiêm tập là những việc được làm đi làm lại cho quen và không được sai phạm các qui định đã được đề ra. Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể-VN coi nghiêm tập là một phần thực hành trong chương trình huấn luyện đoàn sinh.

Nhờ nghiêm tập, người trẻ được thấm nhuần tinh thần kỷ luật tập thể, ý thức trách nhiệm chung, thấy được vẻ đẹp và sức mạnh của sự đồng nhất trong một đoàn thể.

B. Các qui định về nghiêm tập

Người chỉ huy giỏi, điều hành vững và uy tín, cần ban lệnh rõ ràng, tự tin và dứt khoát để người nhận lệnh thi hành được đồng bộ, mau lẹ và trật tự. Vì thế Trưởng phải hiểu, nắm vững các qui định và thực hành về nghiêm tập như sau:

I. Cách ra lệnh: Để ban hành lệnh nghiêm tập, Trưởng ban dự lệnh trước rồi mới ra động lệnh sau. Thí dụ: "Chuẩn bị chào..." (dự lệnh) – "Chào." (động lệnh).

Khi ra lệnh "IM LẶNG": Trưởng hô: THIẾU NHI – Tất cả đáp: HY SINH và phải im lặng ngay.

II. Các hiệu lệnh: Hiệu lệnh là dùng một hình thức nào đó để ban lệnh. Phong Trào sử dụng những hiệu lệnh sau đây:

  • Khẩu lệnh: dùng tiếng hô bằng miệng để ra lệnh.
  • Thủ lệnh: dùng tay để ra hiệu.
  • Âm lệnh: dùng âm thanh của còi, tù và, trống....
  • Cờ lệnh: dùng cờ để ra lệnh.

Trong thực hành, các hiệu lệnh trên được phối hợp trước sau hoặc cùng một lúc để ra lệnh tập họp đội hình.

Khi tập họp các Trưởng sử dụng các hiệu còi sau đây (tùy trường hợp; "—" tiếng dài, "•" tiếng ngắn):

  • Chuẩn bị: — (T)
  • Tập họp chung: — / •••• (TH)
  • Nghỉ: —
  • Nghiêm: •
  • Nhanh chân lên: ••/ ••/ •• (III)
  • Ấu Nhi: •— / —• (AN)
  • Thiếu Nhi: — / —• (TN)
  • Nghĩa Sĩ: — •/ ••• (NS)
  • Hiệp Sĩ: ••••/ ••• (HS)
  • Đoàn Sinh (chung 3 Ngành): —••/ ••• (ĐS)
  • Huynh Trưởng: ••••/— (HT)
  • Đội Trưởng: —••/ — (ĐT)
  • Cấp cứu: •••/ ——— / ••• (SOS)

III. Các khẩu hiệu: Khẩu hiệu là những từ ngắn gọn có tác dụng thôi thúc hành động của nhiều người. Các khẩu hiệu Phong Trào thường dùng là: Chiên Con – Hiền lành; Ấu Nhi – Ngoan; Thiếu Nhi – Hy sinh (Chung); Nghĩa sĩ – Chinh phục; Hiệp sĩ – Dấn thân; Đội Trưởng – Gương mẫu; Huynh Trưởng – Phụng sự; Trợ tá – Phục vụ. Mỗi khẩu hiệu chỉ hô 1 lần.

IV. Các thế đứng:

  1. Thế đứng nghỉ không cầm cờ: Chân trái đưa sang trái khoảng một bước, hai tay sau lưng. Bàn tay trái nắm cổ tay phải và để ở ngang thắt lưng.
  2. Thế đứng nghỉ có cầm cờ: Chân trái đưa sang trái khoảng một bước, bàn tay trái nắm lại để sau lưng ngang thắt lưng. Tay phải cầm cờ đưa ra phía trước xéo sang bên phải một chút (khoảng 30 độ). Cán cờ chấm đất ngay đầu ngón cái của chân phải.
  3. Thế đứng nghiêm không cầm cờ: Đứng thẳng người, hai gót chân sát vào nhau và hai bàn chân mở ra một góc 45 độ. Mắt nhìn thẳng về phía trước, hai tay xuôi tự nhiên theo thân người.
  4. Thế đứng nghiêm có cầm cờ: Đứng thẳng người, kéo cờ sát vào người. Hai gót chân sát vào nhau và hai bàn chân mở ra một góc 45 độ. Mắt nhìn thẳng về phía trước, tay không cầm cờ xuôi tự nhiên theo thân người.

V. Cách đổi thế: Có thể đổi từ thế nghỉ sang thế nghiêm hoặc ngược lại bằng một trong những cách sau đây:

1. Dùng khẩu lệnh:

  • a) Đoàn sinh đang đứng ở tư thế nghỉ, Trưởng hô lên khẩu hiệu Ngành (hay tên Đội, tên Sa mạc....)
  • b) Tất cả đoàn sinh hô câu đáp đồng thời đứng về tư thế nghiêm. Thí dụ: Thiếu nhi (đang ở tư thế nghỉ) – Đáp: Hy sinh (về tư thế nghiêm)

2. Dùng thủ lệnh:

  • a) Thủ lệnh nghỉ: Đoàn sinh đang đứng tư thế nghiêm để chờ lệnh. Tay phải Trưởng nắm lại, giơ cao vòng trên đỉnh đầu, lòng bàn tay hướng về phía trước mặt. Bàn tay trái cũng nắm lại để đàng sau ngang thắt lưng. Chân trái đưa sang trái khoảng một bước.
  • b) Thủ lệnh nghiêm: Đoàn sinh đang đứng tư thế nghỉ để chờ lệnh. Trưởng làm 3 động tác như ở thủ lệnh nghỉ, tay phải Trưởng phất xuống sát thẳng hông bên phải, đồng thời chân trái rút về tư thế nghiêm. Hai tay duỗi thẳng tự nhiên hai bên hông.

3. Dùng âm lệnh: Dùng còi, tù và... thổi dài (Tè): Nghỉ. Tiếng thổi ngắn (tích: •): Nghiêm.

4. Dùng cờ lệnh:

  • a) Cờ lệnh nghỉ: Đoàn sinh đang đứng tư thế nghiêm chờ lệnh nghỉ. Trưởng đưa chân trái sang ngang phía trái một bước, tay trái nắm lại để đàng sau ngang thắt lưng. Tay phải cầm cờ đưa ra phía trước, xéo sang bên phải khoảng 30 độ. Cán cờ chấm đất ngay đầu ngón cái của chân phải.
  • b) Cờ lệnh nghiêm: Đoàn sinh đang đứng tư thế nghỉ chờ lệnh nghiêm. Trưởng làm 3 động tác như cờ lệnh nghỉ. Kéo cờ sát vào người, tay cầm cờ để xuôi tự nhiên. Đồng thời rút chân trái về thế nghiêm, tay trái để xuôi tự nhiên bên hông.

VI. Cách chào: Thiếu Nhi Thánh Thể chỉ có một cách chào duy nhất áp dụng cho tất cả thành viên trong Phong Trào như sau:

  • Khi không cầm cờ: Đứng ở tư thế nghiêm. Đưa bàn tay phải lên ngang vai, bàn tay mở ra, bốn ngón tay khép lại, ngón cái ép vào giữa lòng bàn tay. Cánh tay trong hợp với thân mình một góc 30 độ. Cánh tay ngoài song song với thân mình
  • Khi cầm cờ: Đứng ở tư thế nghiêm. Chuyển cờ sang bên tay trái, chân cờ vẫn để ngay đầu ngón cái chân phải. Đưa tay phải lên ngang vai như trên.
  • Đoàn sinh sẽ phải chào khi: Đoàn sinh gặp nhau; Trong nghi thức chào cờ; Khi chào đón cấp trên hoặc quan khách; Khi trình diện; Khi chia tay.

Lưu ý: Khi chào cấp trên, phải đợi cấp trên chào lại xong mới hạ tay xuống. Vẫn đứng thế nghiêm cho đến khi có lệnh nghỉ.

VII. Cách di hành:

  • Trước khi di hành, Trưởng luôn cho đoàn sinh đứng ở tư thế nghiêm.
  • Hô khẩu lệnh: "Đàng trước...... Bước."
  • Khi di chuyển mà có cầm cờ thì: kẹp cán cờ dưới nách; tay phải giữ cán cờ sát người và lá cờ ở phía sau lưng; bàn tay phải cầm xuôi tự nhiên theo cán cờ (không cần quặt bàn tay từ dưới lên để giữ cán cờ).

VIII. Cách giải tán:

  • Trước khi giải tán, Trưởng luôn cho Đoàn sinh đứng ở thế nghiêm.
  • Khi ra lệnh giải tán: Trưởng để hai tay chéo trước ngực, tay trái để bên trong và tay phải bên ngoài, hai bàn tay nắm lại, lòng bàn tay úp về phía ngực nhưng không sát ngực.
  • Trưởng hô khẩu lệnh: "Giải tán", đồng thời hai tay vung ra.
  • Đoàn sinh đáp lại: "Vui", đồng thời vung cao hai tay, nhảy lên và giải tán hàng.

IX. Cách đứng và ngồi:

  • Tư thế ngồi: Khi đoàn sinh đang đứng, muốn cho ngồi xuống: Trưởng hô: Về Đất. Đoàn sinh đáp: Hứa. Đồng thời ngồi ngay xuống theo trình tự: chân phải bắt chéo trước chân trái và ngồi xuống; đối với nữ: khi mặc jupe, hai chân sát nhau, quỳ xuống và gấp chân sang phải; nếu có cờ: gác cán cờ trên vai phải, lá cờ nằm phía sau lưng.
  • Tư thế đứng: Khi đoàn sinh đang ngồi, muốn cho đứng lên: Trưởng hô: Hướng tâm. Đoàn sinh đáp: Lên. Đồng thời đứng dậy ngay và đưa chân phải ra, đặt gót sát gót bàn chân trái ở tư thế nghiêm.

X. Cách đổi thế quay: Trước khi chuyển sang các thế quay, Trưởng luôn cho đoàn sinh đứng ở thế nghiêm.

1. Quay bên phải:

  • Trưởng dùng khẩu lệnh hô: "Bên phải... Quay"
  • Hoặc Trưởng dùng cờ lệnh: tay phải cầm cờ đưa thẳng cánh ra phía trước hợp với thân mình một góc 90 độ và hất về phía bên phải của đoàn sinh (hất về phía tay trái của Trưởng)
  • Khi nhận lệnh quay, đoàn sinh lấy gót chân phải và các đầu ngón chân trái làm trụ. Xoay về bên phải một góc 90 độ. Nhấc chân trái đặt gót sát gót bàn chân phải ở tư thế nghiêm.

2. Quay bên trái:

  • Trưởng dùng khẩu lệnh hô: "Bên trái... quay"
  • Hoặc Trưởng dùng cờ lệnh: tay phải cầm cờ đưa thẳng cánh ra phía trước hợp với thân mình một góc 90 độ và hất về phía bên trái của đoàn sinh (hất về phía tay phải của Trưởng)
  • Khi nhận lệnh quay, đoàn sinh lấy gót chân trái và các đầu ngón chân phải làm trụ. Xoay về bên trái một góc 90 độ. Nhấc chân phải đặt gót sát gót bàn chân trái ở tư thế nghiêm.

3. Quay đàng sau: (chỉ dùng khẩu lệnh)

  • Trưởng dùng khẩu lệnh hô: "Đàng sau... quay"
  • Khi nghe dự lệnh: "Đàng sau", đoàn sinh nhấc bàn chân phải lên đưa ra đàng sau. Đặt mũi bàn chân phải chấm đất cách xa gót chân trái một bàn chân, gót nâng cao.
  • Khi nghe động lệnh: "Quay", đoàn sinh lấy các mũi bàn chân phải và gót chân trái làm trụ, quay về phía sau theo hướng tay phải một góc 180 độ (hai tay vẫn xuôi và sát thân người), đứng ở thế nghiêm.
  • Nếu cầm cờ, tay vẫn giữ cờ xuôi sát thân người khi quay.

4. Bước chuyển vị trí: (chỉ dùng khẩu lệnh) Trước khi ra lệnh chuyển bước, Trưởng luôn cho đoàn sinh đứng ở thế nghiêm.

  • a) Bước đàng trước: Trưởng hô: Đàng trước ... Bước.
  • b) Bước đàng sau: Trưởng hô: Đàng sau ... Bước.
  • c) Bước qua phải: Trưởng hô: Bên phải ... Bước.
  • d) Bước qua trái: Trưởng hô: Bên trái ... Bước.
  • e) Bước đều: Trưởng hô: Bước đều ... Bước
  • g) Dừng lại: Trưởng hô: Đứng lại ... Đứng.
  • h) Chỉnh hàng: Khi phải chỉnh hàng lúc trình diện hoặc tập họp, Đội Trưởng Đội Trực lấy Trưởng Trực làm chuẩn mà chuyển vị trí. Thí dụ: "Bên phải Trưởng Trực một (hay 2,3 tùy nghi) bước... Bước".
BÀI 13. KỶ LUẬT VÀ CÁC ĐỘI HÌNH CĂN BẢN
A. Kỷ luật khi tập họp

Thiếu Nhi Thánh Thể luôn tuân thủ kỷ luật khi tập họp gồm:

1) Đối với đoàn sinh:

a) Trước khi tập họp:

  • Khi nghe lệnh chuẩn bị tập họp phải ngưng ngay mọi công việc đang làm.
  • Đội Trưởng tập họp Đội lại, kiểm điểm sĩ số, chỉnh tề y phục và chờ lệnh.

b) Đang khi tập họp:

  • Khi nghe lệnh tập họp, Đội Trưởng hô tên Đội, các đội viên đáp lại khẩu hiệu Đội (một lần mà thôi).
  • Trong các đội hình (ngoại trừ hàng dọc), Đội Trưởng dẫn Đội chạy vòng quanh Trưởng điều khiển một vòng ngược chiều kim đồng hồ, rồi vào vị trí tập họp theo thủ hiệu đội hình của Trưởng.
  • Nhanh nhẹn, trật tự và im lặng (trừ khi tập họp hình tròn được ca hát lúc di động)
  • Đội Trưởng luôn đi đầu, Đội Phó luôn đứng cuối hàng.
  • Đội Trưởng Đội Trực có nhiệm vụ điều chỉnh các Đội đứng cho đúng hàng.
  • Sau khi đã ổn định đội hình, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng Điều Khiển: "Chuẩn bị chào... Chào", tất cả cùng chào.

c) Sau khi tập họp: Tất cả các Đội đứng nghiêm chờ lệnh.

2) Đối với Trưởng:

  • a) Trước khi tập họp: Trưởng dùng âm lệnh để báo hiệu tập họp bằng một hồi dài chuẩn bị.
  • b) Đang khi tập họp: Trong khi tập họp Trưởng sử dụng cả thủ lệnh và âm lệnh để điều khiển. Trưởng điều khiển luôn đứng ở thế nghiêm khi ra lệnh tập họp.
  • c) Sau khi tập họp: Sau khi chỉnh hàng, nếu thấy chưa hoàn chỉnh, Trưởng điều khiển nêu rõ khuyết điểm để sửa sai.
B. Cách so hàng Đội
  • Khi đến vị trí tập họp, Đội Trưởng phải so hàng Đội để ổn định hàng ngũ (trừ tập họp hình tròn và bán nguyệt)
  • Đội Trưởng đứng ở thế nghiêm ra khẩu lệnh so hàng đội: "Phêrô Tự, nhìn trước... Thẳng"
  • Cùng lúc với động lệnh "Thẳng", khi có cầm cờ: Đội Trưởng đưa tay phải cầm cờ nâng lên trước mặt, cánh tay thẳng hợp với thân mình thành một góc 90 độ.
  • Khi không cầm cờ: Đội Trưởng đưa tay phải ra trước mặt, cánh tay thẳng hợp với thân mình thành một góc 90 độ. Bàn tay xoè ra, năm ngón khép lại, lòng bàn tay hướng về phía trái.
  • Nếu thấy chưa thẳng hàng, Đội Trưởng sẽ dùng cờ hiệu hay thủ hiệu bằng cách đưa qua đưa lại để đội viên chỉnh lại hàng ngũ.
  • Trong khi so hàng, người đội viên đứng đầu đưa thẳng cánh tay phải lên cao, bàn tay mở ra, các ngón khép lại, lòng bàn tay hướng về phía trái. Còn các đội viên khác đưa tay phải chạm lên vai phải người trước mặt.
  • Khi thấy hàng đã thẳng, Đội Trưởng hô: "Thôi"; đồng thời hạ cờ hoặc bỏ tay xuống. Các đội viên bỏ tay xuống đứng ở tư thế nghiêm.
  • Đội Trưởng hô tên Đội một lần: "Phêrô TỰ". Các đội viên đáp lại khẩu hiệu Đội: "Can Đảm". Khi cần, Đội Trưởng cho đội viên đứng thế nghỉ bằng thủ lệnh hay cờ lệnh.
C. Các đội hình

Thiếu Nhi Thánh Thể sử dụng 5 đội hình căn bản trong sinh hoạt của mình là: hàng dọc, hình chữ U, hình tròn, hình bán nguyệt, hàng ngang. Đội hình rẻ quạt rất ít khi sử dụng.

1 – Hàng dọc: khi tập họp chung để thông báo, điểm danh, dạy khoá, dự các nghi lễ phụng vụ v.v...

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển đưa thẳng cánh tay phải từ dưới lên ra phía trước mặt, cánh tay hợp với thân mình một góc 90 độ. Bàn tay mở ra, năm ngón tay khép lại, lòng bàn tay úp xuống. Tay trái xuôi theo thân mình ở tư thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Các Đội chạy thẳng tới trước mặt Trưởng, đứng vào vị trí thứ tự của Đội mình (từ trái sang phải đối diện Trưởng). Các Đội đứng cách Trưởng từ 3 đến 6 bước (tùy theo địa thế và số đội ít hay nhiều, càng ít đứng càng gần) và các Đội đứng cách nhau một cánh tay. Đội Trực đứng phía ngoài cùng phía bên trái của Trưởng Điều Khiển làm chuẩn. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả giơ tay chào Trưởng. Chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và bỏ tay xuống. Tất cả ở thế nghiêm chờ lệnh.

2 – Hình chữ U: sử dụng trong các Nghi Thức khai mạc và bế mạc, lễ chào cờ, lễ phát thưởng...

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển đưa tay phải ngang vai. Gập cánh tay lại thành một góc 90 độ hướng lên cao. Bàn tay phải nắm lại, lòng bàn tay quay vào phía đầu của Trưởng. Tay trái để xuôi theo thân mình ở tư thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Đội Trực luôn dẫn đầu, sau đó tới các Đội theo thứ tự chạy quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ, xếp thành hình chữ U đều đặn trước mặt Trưởng. Các Đội Trưởng linh động so hàng Đội. Ra thủ lệnh hoặc cờ lệnh cho Đội quay bên trái. Lưu ý: không được dùng khẩu lệnh. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và bỏ tay xuống. Tất cả ở thế nghiêm chờ lệnh.

3 – Hình Tròn: dùng trong các sinh hoạt vui, họp Đội, hội thảo nhóm...

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển giơ hai tay vòng trên đầu, đừng cao quá và cũng không được sát đầu: hai bàn tay xoè ra, năm ngón khép lại, lòng bàn tay úp xuống, hai đầu ngón tay giữa chạm nhau. Đứng ở thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Các Đội tuần tự chạy vòng quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ. Đang khi chạy, Đội Trưởng Đội Trực có thể bắt hát để tạo bầu khí vui tươi, hăng hái. Các Đội vừa chạy vừa hát cho tới khi vòng tròn đều và có âm lệnh (tích: •) của Trưởng thì đứng lại rồi tự động quay mặt vào giữa. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả đoàn sinh cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và bỏ tay xuống. Tất cả ở thế nghiêm chờ lệnh.

4 – Hình bán nguyệt: dùng trong các sinh hoạt hội diễn, thảo luận, dạy khóa...

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển giơ tay phải vòng trên đầu đừng cao quá và cũng không được sát đầu: bàn tay mở ra, năm ngón khép lại, lòng bàn tay úp xuống. Tay trái xuôi theo thân mình ở tư thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Đội Trực chạy dẫn đầu, các Đội thứ tự chạy theo sau vòng quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ. Đội Trưởng Đội Trực đứng lại khi tới ngang phía tay trái Trưởng. Các Đội sắp xếp sao cho Đội Phó của Đội cuối, đứng ngang phía bên tay phải Trưởng và tạo thành nửa vòng tròn có tâm là Trưởng điều khiển. Để hình bán nguyệt được đều, khi dừng lại, các đội viên tự động quay mặt vào giữa, nắm tay hai người bên cạnh so cho tới khi hàng cong đều thì buông tay và đứng thế nghiêm. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả đoàn sinh cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi.

5 – Hàng ngang: dùng để trình diện, dàn hàng làm công tác vệ sinh trong sa mạc...

a) Một hàng ngang:

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển đưa tay phải thẳng ngang vai phải, bàn tay mở ra, các ngón khép lại, lòng bàn tay hướng về phía trước. Tay trái xuôi theo thân mình ở tư thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Đội Trực chạy dẫn đầu, các Đội thứ tự chạy theo sau vòng quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ, tới trước mặt Trưởng cách ba bước, sắp thành một hàng ngang. Đội Trưởng Đội Trực đứng lại khi thấy Trưởng đứng giữa hàng. Khi hàng đội đã cân thì Đội Trưởng Đội Trực so hàng của mình và các Đội khác thứ tự so hàng tiếp theo. Đội nào so hàng xong tự động cho quay về phía Trưởng. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả đoàn sinh cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và đứng thế nghiêm chờ lệnh.

b) Nhiều hàng ngang:

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển đưa tay phải thẳng ngang vai phải, bàn tay mở ra, các ngón khép lại, lòng bàn tay úp xuống đất. Tay trái xuôi theo thân mình ở tư thế nghiêm.
  • Cách di hành của các Đội: Đội Trực chạy dẫn đầu, các Đội thứ tự chạy theo sau vòng quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ, tới trước mặt Trưởng cách ba bước, sắp thành hàng ngang. Đội Trưởng Đội Trực chạy chậm lại và căn sao cho Trưởng Điều Khiển luôn đứng ở giữa hàng. Các đội khác lần lượt đứng kế tiếp lấy Đội Trưởng trước mặt làm chuẩn, đứng cách nhau một cánh tay. Khi thấy hàng của Đội mình đã cân, các đội Trưởng so hàng Đội, rồi dùng cờ lệnh hoặc thủ lệnh cho Đội quay về phía Trưởng Điều Khiển. Ổn định xong hàng ngũ, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và đứng thế nghiêm chờ lệnh.

6 – Hình rẻ quạt:

  • Thủ hiệu của Trưởng: Trưởng Điều Khiển giơ thẳng hai tay lên cao và hướng về phía trước, bàn tay mở ra, các ngón khép lại, lòng bàn tay quay vào nhau.
  • Cách di hành của các Đội: Đội Trực chạy dẫn đầu, các Đội thứ tự chạy theo sau vòng quanh Trưởng ngược chiều kim đồng hồ, tới trước mặt Trưởng sắp thành hình rẻ quạt. Đội Trực (đội 1) đứng bên trái Trưởng Điều Khiển. Các đội khác lần lượt đứng kế tiếp sao cho các Đội Trưởng làm thành một vòng cung trước mặt Trưởng và Trưởng điều khiển đứng giữa đội hình. Đội hình đúng khi Trưởng không nhìn thấy các Đội Phó của các Đội. Ổn định xong, Đội Trưởng Đội Trực hô chào Trưởng. Tất cả cùng chào và chờ Trưởng chào lại, bỏ tay xuống thì tự động thôi và cùng bỏ tay xuống, đứng thế nghiêm chờ lệnh.

Lưu ý:

  • Đội viên luôn theo Đội Trưởng khi tập họp cũng như khi giải tán. Đội Phó luôn đứng ở cuối hàng.
  • Khi so hàng Đội không cần phải theo thứ tự. Đội nào đứng đúng vị trí xong cứ việc so hàng.
  • Khi tập họp Đoàn, Chi Đoàn Trưởng đứng ngang về phía bên phải của Đội Trưởng 1. Các Huynh Trưởng khác đứng sau Chi Đoàn hay Phân Đoàn của mình theo hàng ngang.
  • Khi tập họp vòng tròn và hình bán nguyệt không có so hàng Đội.
BÀI 14. NGHI THỨC

Toàn văn các nghi thức (trang 107–140 của sổ tay) xem bài "Nghi Thức Thiếu Nhi Thánh Thể (2025)" trong mục Chương Trình TNTT.

BÀI 15. ĐỂ THÀNH LẬP ĐOÀN

Để thành lập Đoàn, song song với việc liên hệ với Cha Xứ và Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể Giáo Phận, gửi các Giáo lý viên tham dự các sa mạc huấn luyện, họp bàn với các trưởng trong giáo xứ, hoàn tất thủ tục hành chánh,... ; còn phải chuẩn bị cho việc huấn luyện đội kiểu mẫu. Đội mẫu gồm các em đã được tuyển chọn trong số các em ta kêu gọi ban đầu, huấn luyện trước để lãnh đạo đội và làm nòng cốt cho Đoàn sau này.

I. Chuẩn bị

Cách 1: (Nếu trong giáo xứ chưa có đoàn thể hay lớp giáo lý) Huấn luyện từng bước: khi lập Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể, kinh nghiệm cho thấy tốt nhất ta lập phân đoàn Thiếu nhi trước, rồi tiếp theo là các em Thiếu nhi lên Nghĩa sĩ. Khi Đoàn đã vững, ta lập thêm phân đoàn Ấu nhi cho đủ ba ngành. Nhưng cũng có thể làm đồng loạt các lớp.

Để bắt đầu, ta tổ chức buổi nói chuyện về Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể cho các em thiếu nhi trong giáo xứ, cho chúng biết ý định sẽ thành lập Đoàn. Sau đó cho các em tự do ghi tên rồi chọn lấy một số em lanh lẹ, hăng hái nhất của các lớp vào Đội mẫu để huấn luyện làm Đội trưởng.

Cách 2: (Đang có các lớp giáo lý) Huấn luyện đồng loạt: Giới thiệu chung về Thiếu Nhi Thánh Thể. Tuyển chọn từ các lớp (Khai tâm, Rước lễ, Thêm sức, Bao đồng, Vào đời) những em siêng năng, giỏi. Rồi phân chia các em thành từng nhóm theo lứa tuổi như Ấu, Thiếu, Nghĩa, Hiệp sĩ để huấn luyện đội kiểu mẫu. Đội trưởng đội kiểu mẫu là các Huynh trưởng.

  • Sau 3 tháng, triển khai trong các lớp giáo lý: chia đội, chi đoàn, phân đoàn. Huấn luyện chương trình thăng tiến, cho các em tham gia các chiến dịch thi đua: làm bó hoa thiêng, đi tham dự thánh lễ, lần hạt mân côi,...
II. Nội dung huấn luyện

a. Chương trình Thăng Tiến Cấp I và II: Ta bắt đầu dạy các em chương trình Cấp I và một nửa Cấp II của Ngành các em, có thể dạy gom lại. Chương trình Thăng tiến mới thường gồm 4 môn: Giáo lý (Thánh Kinh) – Hiểu biết về Phong Trào – Nhân bản – Kỹ năng (hát, trò chơi, băng reo, nút dây, lều trại v.v...)

b. Thuật lãnh đạo: Song song với những kiến thức trong chương trình thăng tiến, ta phải dạy cho các em biết cách lãnh đạo đội. Phần lãnh đạo gồm các bài sau:

  • Tổ chức Đội.
  • Cách họp Đội
  • Chuẩn bị một buổi họp Đội, họp Chi Đoàn
  • Tư cách của Đội trưởng
  • Lòng đạo đức của Đội trưởng
  • Tinh thần Đội
  • Cách dạy các môn cho Đội sinh
  • Họp hội đồng đội
  • Việc phân công nhiệm vụ của đội trưởng, đội phó...
  • Dạy chuyên hiệu cho đội sinh
  • Cách thực hiện các sổ sách đội.
  • Sưu tầm trò chơi, bài hát, băng reo, mẹo vặt để sử dụng khi cần...

c. Đạo đức: Nói chung, việc huấn luyện đạo đức đã có trong chương trình thăng tiến, nhưng cần khái quát hoá, đưa vào thực tế cuộc sống và huấn luyện thêm cho các em về: cách học và sống Lời Chúa; cách cầu nguyện; cách sống đức tin công giáo và sống đạo tự lập; sống kết hợp với Chúa Giêsu Thánh thể hàng ngày.

III. Thời gian huấn luyện

Khoảng 6 tháng là đủ để các em học và thực hành cho giai đoạn đầu. Thời gian này phải cho các em vào sa mạc ít là 1 lần và có thể ngủ tại sa mạc, có tổ chức lửa thiêng hoặc chầu Thánh Thể ban tối. Nên cho các em giao lưu với các đoàn thể bạn để thêm phấn khởi, xác tín và học hỏi lẫn nhau.

Các môn học, cần được kiểm tra gồm lý thuyết và thực hành. Việc thi không gắt gao, nhưng cũng đừng lỏng lẻo, hình thức. Các em được cho tuyên hứa, đeo huy hiệu và băng Thiếu Nhi Thánh Thể-VN. Nên nhớ rằng, lúc này chỉ còn lại một số em Tông đồ đội trưởng thôi chứ không nhiều như lúc ban đầu. Nếu không đủ, đội phó có thể do đội trưởng chọn.. Các em còn lại cứ sắp xếp vào các đội để làm nòng cốt cho đội.

Các em đội mẫu vẫn cần được các huynh trưởng huấn luyện tiếp lên cấp II, III... cho tới khi là Huynh Trưởng. Các em được tham dự Hội đồng Chi đoàn và tham dự các khoá huấn luyện đặc biệt dành cho đội trưởng do Đoàn hay Hiệp Đoàn tổ chức.

Việc huấn luyện cho các đội sinh đội mẫu do các huynh trưởng chia nhau đảm trách. Ai thành thạo môn nào huấn luyện môn đó. Ai không huấn luyện thì phụ trách các sinh hoạt khác của Đoàn.

IV. Cách huấn luyện Tông đồ Đội trưởng

Ta phải huấn luyện cho các đội trưởng trở thành những trưởng tí hon vừa có lòng đạo đức, vừa có tư cách lại thành thạo kỹ năng theo tầm hiểu biết của các em. Để có kết quả trên, ta cần lưu ý:

a. Huấn luyện bằng cách săn sóc từng em một: Tìm hiểu tính tình, tốt, xấu của từng em và ghi vào sổ riêng để giúp các em sửa đổi. Tìm hiểu nếp sống đạo đức để giúp các em hiểu đạo cho đúng và sống đạo sốt sắng. Tìm hiểu việc học tập, sức khoẻ của các em: học giỏi hay dở, có cách nào để cải thiện... Tìm hiểu gia cảnh để biết gia đình các em gặp khó khăn gì; tương quan giữa các em với cha mẹ; giữa các em với bạn bè thế nào để nâng đỡ và chỉ bảo. Các trưởng nên dành thời gian gặp riêng từng em và thăm nhà các em như là một người anh, người chị để hiểu hoàn cảnh, tâm tính mà hướng dẫn và giúp đỡ các em.

b. Giúp mỗi em tự trau dồi bản thân: Ta nên khuyến khích các em đọc sách, sưu tầm, học hỏi riêng. Nên cho các em sưu tầm các loại vật dụng về kiến thức phổ thông và về đạo. Tập viết văn, làm báo, diễn kịch, thể thao, âm nhạc, vi tính... phát triển năng khiếu của các em.

c. Tạo hình ảnh Chúa Giêsu là người huynh trưởng lý tưởng: Giúp các em thể hiện lòng tin, sống kết hợp với Chúa Giêsu trong cầu nguyện, chia sẻ Lời Chúa, sống Lời Chúa và làm việc tông đồ. Tạo hình ảnh huynh trưởng lý tưởng trong các em bằng việc sống gần gũi, yêu thương, săn sóc và nhất là để lại gương sáng cho các em trong cách nói năng, ăn mặc, đi đứng, giao tiếp, vui chơi, làm việc và cầu nguyện của người huynh trưởng.

Một đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể nếu được khởi đầu và nền móng vững chắc, huấn luyện kỹ, tổ chức chu đáo tuy có chậm, nhưng sẽ đem lại thành công tốt đẹp, "tuy chậm mà chắc".

BÀI 16. KHUNG CẢNH THÁNH KINH

Khung Cảnh Thánh Kinh đích thực là khoảng không gian và thời gian lịch sử, nơi đó, lúc đó diễn ra những việc Thiên Chúa đã làm cho nhân loại; những lời Thiên Chúa đã nói với nhân loại, và sau này được ghi lại trong Thánh Kinh.

Lời Chúa trong Thánh Kinh là nền tảng và là chất liệu giáo dục thiếu nhi. Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể xây dựng trên nền tảng Thánh Kinh; Đường lối, Tôn chỉ, Phương pháp đều dựa vào và bén rễ trong Lời Chúa. Lời Chúa bao trùm mọi hoạt động của Phong trào. Phong Trào hoạt động trong Khung Cảnh Thánh Kinh. (Trong lãnh vực tôn giáo, khung cảnh linh thiêng phải được diễn ra liên tục để nuôi dưỡng đức tin).

I. Tại sao giáo dục thiếu nhi bằng khung cảnh Thánh Kinh?

Khung cảnh là hình ảnh, là sự kiện diễn ra trước mắt khiến người chứng kiến dễ cảm nhận, dễ nhớ và nhớ lâu: các cuộc du khảo, đi thực nghiệm nhằm giúp học sinh, sinh viên thấy tận mắt những điều bài học đã trình bày.

Những cuộc hành hương về Thánh Địa giúp cho khách hành hương thấy, đụng chạm, sống lại nơi mà xưa kia Thiên Chúa đến với nhân loại; nơi xưa kia Chúa Giêsu, Con-Thiên-Chúa-Làm-Người đã sinh ra, lớn lên và hoàn thành Sứ Vụ Cứu Chuộc. Nhờ đó họ hiểu rõ hơn, nảy sinh tâm tình biết ơn và yêu mến.

II. Áp dụng khung cảnh Thánh Kinh cho đoàn sinh thế nào?

Tất cả Lịch Sử Cứu Độ qui hướng về Con Người duy nhất: ĐỨC GIÊSU CỨU THẾ và về một sự kiện duy nhất: ĐỨC GIÊSU Giáng thế làm người, lớn lên tại Palestine, rao giảng, chịu chết, Phục sinh và vinh thăng để Cứu chuộc nhân loại. Cuộc sống và cái chết của Chúa Giêsu, Thiên-Chúa-Làm-Người, là lý tưởng, khuôn mẫu cho chúng ta noi gương.

Khung cảnh đạo đức thật cần thiết. Để giáo dục các em nên những Kitô hữu trưởng thành, Phong trào đã tạo lại những khung cảnh Thánh kinh cho các em. Khung cảnh sẽ in sâu, tác động nơi tâm trí, giúp các em gặp gỡ Chúa, nuôi dưỡng tâm tình yêu mến,... Niềm tin của trẻ sẽ được củng cố giữa khung cảnh linh thiêng đạo đức.

Khung cảnh Thánh Kinh áp dụng cho sinh hoạt Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể và cho việc giáo dục đoàn sinh từng lứa tuổi chính là cuộc đời Chúa Giêsu.

  • Chúa Giêsu thời Ấu Thơ: biến cố Truyền Tin; Hang Belem, các mục đồng viếng thăm; cuộc di tản, tỵ nạn sang Ai Cập; Cuộc sống ngoan hiền, yêu thương; Cảnh gia đình đầm ấm, yêu thương là khung cảnh thích hợp cho các em Chiên con và Ấu Nhi. Châm Ngôn Sống của các em là HIỀN LÀNH VÀ KHÔN NGOAN.
  • Chúa Giêsu Thời Niên Thiếu, sống hy sinh, vâng phục, chăm chỉ; được cha mẹ dạy dỗ, yêu thương; Phụ giúp cha mẹ...là khung cảnh thích hợp cho tuổi thiếu nhi. Châm Ngôn Sống của các em là HY SINH.
  • Chúa Giêsu Thời Rao Giảng với bước đường ngang dọc loan báo Tin Mừng; Thực thi Thánh Ý Cha; Chinh phục, cứu độ muôn dân là lý tưởng Giáo Dục tuổi Nghĩa Sĩ, những người trẻ tràn sức sống sẵn sàng tham gia, nối tiếp bước đường rao giảng của Chúa Giêsu, theo gương Thánh Phaolô lên đường truyền giáo. Châm Ngôn Sống là CHINH PHỤC.
  • Chúa Giêsu Thời hoạt động và chịu thương khó: Cuộc đời hoạt động của Chúa Giêsu mà đỉnh cao là cuộc Tử nạn, cái chết và cuộc Phục sinh vinh hiển, giúp các bạn hiểu rõ những đòi hỏi của Tin Mừng để cùng với Phong trào dấn thân: sống niềm tin của mình từ trong gia đình, trong giáo xứ, đến với các bạn bè, nơi khu xóm và nơi trường học.

Hiệp sỹ mang khăn quàng màu nâu đất với hình Thập giá Chúa Kitô. Màu nâu đất nói lên nền tảng cuộc đời "Chúa Kitô tuy là phận của một vị Thiên Chúa, Ngài đã không đòi cho được địa vị ngang hàng với Thiên Chúa nhưng xóa mình ra không đem thân đội lốt người phàm..", tượng trưng cho sự khiêm tốn trong niềm tin yêu chói ngời, giúp các em luôn cậy trông trong mọi hoàn cảnh.

III. Tạo khung cảnh Thánh Kinh thế nào

Bắt nguồn từ nhận thức rằng con người dù là trẻ em hay người lớn đều rất dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường sống "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" và bị cuốn hút bởi lý tưởng họ ôm ấp.

Để các em được nuôi dưỡng bởi bầu khí đạo đức, thánh thiêng, cần phải đưa các em vào môi trường – tức là khung cảnh Thánh Kinh – bằng các sinh hoạt được khơi nguồn từ Thánh Kinh như bài hát, trò chơi, băng reo, vào sa mạc, lửa thiêng Thánh Thể bên cạnh các sinh hoạt đạo đức như học, suy niệm, cầu nguyện, chia sẻ Lời Chúa. Những sinh hoạt khơi nguồn từ thánh Kinh, từ cuộc đời các thánh này sẽ dần dần thấm sâu vào tâm hồn và trở thành dinh dưỡng, chất sống của các em trong suy nghĩ, cách nhìn, cách phản ứng trước các biến cố, cách cư xử và sống đời thường. Tất cả đều phản ánh Lời dạy của Chúa. Tóm lại: không chỉ dạy về Chúa Giêsu, mà còn tập cho các em sống với Chúa Giêsu.

BÀI 17. SINH HOẠT HỘI HỌP

Hội họp là gặp mặt nhau, cùng nhau học tập, bàn kế hoạch để thực hiện một công việc, hoặc nhắm đến một mục đích nào đó. Sinh hoạt hội họp trong phong trào nhằm hoạch định chương trình và thực hiện chương trình trong năm, cũng như kiểm điểm các sinh hoạt hàng tuần, hàng tháng... đồng thời để huấn luyện đoàn viên nên người và nên thánh.

I. Sinh hoạt hàng tuần

1. Họp đội, chi đoàn: Sinh hoạt đội, chi đoàn... hàng tuần là sinh hoạt thường xuyên để huấn luyện đoàn sinh theo chương trình Thăng tiến (mà chương trình giáo lý địa phận là cốt yếu). Đối với các em ngành Ấu, họp chi đoàn mang lại nhiều hiệu quả hơn là họp đội. Còn các ngành khác, sau khi trưởng dạy bài chung, họp đội lại đóng vai trò quan trọng hơn.

2. Chương trình họp chi đoàn:

  • Tập họp
  • Làm dấu, đọc kinh dâng việc, xướng đáp 2 lần câu: X. Lạy Thánh Tâm Chúa Giêsu. Đ. Chớ gì Nước Chúa trị đến.
  • Hát bài ca ngành
  • Các đội trưởng báo cáo sỉ số, nêu rõ lý do vắng.
  • Hát bài hát mới.
  • Ôn hoặc học giáo lý, Thánh Kinh, chuyên môn, ...
  • Trò chơi
  • Linh tinh: phân công tác cho các đội, nhắc qua những lễ trong tuần. Phát bó hoa thiêng.
  • Bế mạc: trưởng nhắn nhủ ý cầu nguyện trong tháng
  • Làm dấu, đọc kinh Sáng danh. Xướng đáp 1 lần: X. Lạy Trái tim vẹn sạch Đức Bà Maria. Đ. Cầu cho chúng con.
  • Hát: Ca tạm biệt.
  • Hô khẩu hiệu ngành, chào nhau, giải tán.
II. Sinh hoạt ngành kiểu mẫu

Chương trình sinh hoạt ngành gồm:

  • Nghi thức khai mạc: tập họp hình chữ U, chào cờ và hát bài đoàn ca.
  • Lời giáo huấn của cha Tuyên úy hoặc thầy, sơ trợ úy hay trưởng ngành (theo bài Tin Mừng Chúa nhật)
  • Hát vui, tiếng reo...
  • Chơi trò chơi chung ngành.
  • Giải tán để các chi đoàn hoặc đội sinh hoạt và học tập (theo chương trình Thăng tiến) các trưởng phụ tá sẽ giúp.
  • Tập họp lại để nhắn nhủ trước khi bế mạc
  • Làm dấu, đọc kinh Sáng danh, X. Lạy Trái tim vẹn sạch Đức Bà Maria. Đ. Cầu cho chúng con.
  • Hát: Ca tạm biệt.
  • Hô khẩu hiệu ngành, chào nhau, giải tán.
III. Sinh hoạt đoàn kiểu mẫu

Chương trình sinh hoạt đoàn gồm:

  • Nghi thức khai mạc: tập họp hình chữ U, chào cờ và hát bài đoàn ca.
  • Câu chuyện dưới cờ: cha Tuyên úy, trợ úy hay trưởng ngành (theo bài Tin Mừng Chúa nhật)
  • Đoàn trưởng nhắc nhở những điều cần trong tuần.
  • Giải tán để các ngành sinh hoạt riêng.
  • Kết giờ sinh hoạt: Tập họp đoàn lại để làm nghi thức bế mạc, có thể làm nghi thức bế mạc tại mỗi ngành, chi đoàn. Bao giờ cũng kết thúc bằng bài ca chia tay (Đã đến giờ em ra về, Lúc thú vui này, Gặp nhau đây rồi chia tay, Rời tay chúng ta vui lên đường nghĩa vụ, ...)
IV. Họp Ban Huynh trưởng Xứ đoàn

Việc hội họp Ban huynh trưởng hay Ban quản trị đoàn đều đặt dưới quyền chủ tọa của cha tuyên úy hay xứ đoàn trưởng. Nội dung như sau:

  • Làm dấu, hát: "Lời nguyện Tông đồ – Kinh Huynh trưởng"
  • Đọc một đoạn Tin Mừng. Cha tuyên úy hướng dẫn và cùng nhau chia sẻ Lời Chúa để áp dụng vào đời sống. Hát "Bài ca lý tưởng"
  • Kiểm điểm sinh hoạt các ngành và chung đoàn.
  • Hát vui, băng reo...
  • Học hỏi giáo lý, Thánh Kinh, Phụng vụ, nhân bản, phong trào hay các môn nhiệm ý khác, ...
  • Trình bày dự án sinh hoạt và kế hoạch thực hiện trong thời gian sắp tới. Phân chia công tác.
  • Linh tinh: các góp ý khác.
  • Bế mạc: đọc kinh Sáng danh. Xướng đáp 1 lần: X. Lạy Trái tim vẹn sạch Đức Bà Maria. Đ. Cầu cho chúng con.
  • Hát: Lời nguyện Tông đồ – Bài ca Huynh trưởng.
BÀI 18. CÁC KINH TRONG PHONG TRÀO
Kinh Đoàn sinh Thiếu Nhi Thánh Thể Việt Nam

Lạy Trái Tim Chúa Giêsu là quan tướng chúng con – Chúng con đã xin vào làm quân lính Chúa – Chúng con sẽ chịu lễ, sẽ cầu nguyện, sẽ hãm mình. Chúng con muốn hợp cùng các Thiếu nhi Thánh Thể Việt Nam mà mở mang Nước Chúa rộng khắp cả quê hương chúng con – Đức Giáo Hoàng đã nói: "Người tin cậy chúng con giúp người, chúng con lấy làm vui mừng lắm" – Nay chúng con đến đây vâng lời người

Lạy Đức Chúa Giêsu là bạn các trẻ – Chúa hãy nhận lời chúng con – Lạy Đức Bà Maria là Mẹ Chúa Giêsu – cũng là Mẹ chúng con – Xin Mẹ đưa chúng con đến cùng Chúa – Xin thương giúp chúng con giữ lòng trung nghĩa cùng Chúa luôn luôn – Xin Chúa chúc lành cho chúng con – Xin Chúa xuống ơn trên các việc chúng con làm – hầu cho Nước Cha trị đến – Đây là phước lộc chúng con lấy làm trọng vọng hơn hết – là làm tôi Chúa ở dưới đất này – Hầu ngày sau được hưởng mặt Chúa trên trời đời đời – Amen.

Kinh Tông đồ Đội trưởng

Lạy Chúa Giêsu – Chúa đã chọn con làm tông đồ trong Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể – Nay con đến trước mặt Chúa để thưa về các bạn của con và để dâng phó Đội con cho Chúa – Xin Chúa ban cho chúng con được biết ân cần trở nên những thiếu nhi can đảm của Chúa – Và biết cứu rỗi các linh hồn – Xin Chúa gìn giữ chúng con luôn trung thành đọc kinh dâng ngày trót đời chúng con hoá nên một kinh nguyện – Xin Chúa ban cho chúng con được lòng hy sinh – biết làm những việc khó nhọc mà dâng cho Chúa – Xin cho Đội chúng con biết đoàn kết và yêu thương nhau thật – Xin cho chúng con luôn siêng năng chịu lễ để được thanh sạch – Vâng lời, trung thành và sốt sắng chinh phục các linh hồn như Chúa xưa –

Lạy Đức Bà Maria là Mẹ Chúa Giêsu, và là Nữ Vương các tông đồ – Xin Mẹ dạy cho chúng con biết cầu nguyện – Xin Mẹ che chở Đội chúng con – thông cho con mối tình yêu tha thiết của Mẹ – Và sự nhiệt thành của những vị tông đồ chân chính – Amen.

Kinh Huynh trưởng

Lạy Trái Tim cực thánh Chúa Giêsu – với tư cách là huynh trưởng – con xin đến dâng mình cho Chúa: Con muốn từ hôm nay trở nên người Chúa dùng để lôi kéo các linh hồn đến cùng tình yêu Chúa – Con xin đến giúp việc trong Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể – Con muốn vui vẻ làm việc để mở rộng Nước Chúa – Con muốn tập cho các em nhỏ của con biết tận tình mến Chúa – biết dâng ngày cho Chúa – biết sống đời sống cầu nguyện – hy sinh vâng lời – làm tròn bổn phận như Chúa – và biết kết hiệp với Chúa trong việc rước lễ hằng ngày – Trong "trường dự bị tông đồ này" – con muốn huấn luyện cho Chúa những tông đồ thiết tha yêu mến các linh hồn – Những tông đồ thấu hiểu các phương thế thích hợp để cứu chuộc và thánh hoá các linh hồn – Những tông đồ biết hăng hái – Từ nay ngay trong khu vực gia đình và học đường của mình – tập sự làm Công giáo Tiến hành – để ngày mai sẽ trở thành những chiến sĩ anh dũng của Chúa – Con muốn hiến cho Đức Giáo Hoàng và cho Giáo Hội – hiến cho các họ đạo và các hội đoàn – hiến cho gia đình và tổ quốc chúng con – cùng cho toàn thế giới – sự cứu trợ toàn năng của những đoàn trẻ biết cầu nguyện, chịu lễ, làm việc hy sinh – Nhưng lạy Chúa, lý tưởng ấy con chỉ có thể thực hiện được khi nào lòng con giống lòng Chúa – Khi nào con trở nên sốt mến như Thánh Tâm Chúa – Vì vậy, con xin tận hiến mình con cho Chúa – Con muốn hoàn toàn thuộc về Chúa – để Chúa làm mọi sự trong con – Amen.

Làm phép cờ
  • LM: Ơn Phù trợ chúng ta ở nơi danh Chúa
  • CĐ: Là Đấng tạo thành trời đất
  • LM: Chúa ở cùng anh chị em
  • CĐ: Và ở cùng cha
  • LM: Chúng ta dâng lời cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu Kitô, Hội Thánh Chúa được xếp đặt như một đạo binh dàn trận. Xin Chúa chúc phúc cho lá cờ này để những kẻ chiến đấu cho Chúa là Chúa các đạo binh dưới bóng cờ này, được chiến thắng mọi kẻ thù hữu hình và vô hình ở đời này, để ngày sau được khải hoàn về Thiên Quốc. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời. Amen

Làm phép khăn
  • LM: Ơn Phù trợ chúng ta ở nơi danh Chúa
  • CĐ: Là Đấng tạo thành trời đất
  • LM: Chúa ở cùng anh chị em
  • CĐ: Và ở cùng cha
  • LM: Chúng ta dâng lời cầu nguyện

Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, Chúa đã ban phép cho chúng con được mang những khăn này, để khi mang khăn, chúng con phải cố gắng sống theo gương Chúa Giêsu Thánh Thể hiền lành và khiêm nhường là lý tưởng của Thiếu Nhi chúng con. Xin Chúa chúc lành và thánh hoá các khăn này, để những ai mang khăn này thì được Chúa ban ơn thánh ở đời này và vinh hiển vĩnh cửu đời sau, chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen

Mẫu kinh sáng Thiếu Nhi Thánh Thể
  1. Làm dấu Thánh giá, đọc kinh Chúa Thánh Thần
  2. Đọc: Lạy Chúa, con xin cảm tạ Chúa đã ban cho con qua một đêm bình an, Chúa lại ban cho con một ngày mới, con muốn sống bình an, khôn ngoan, hiền hậu và đầy yêu thương, xin cho ngày hôm nay trở thành ngày chan chứa niềm vui và hạnh phúc, vì con biết làm theo thánh ý Chúa, hết lòng yêu mến và phục vụ mọi người. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen
  3. Đọc kinh Tin, Cậy, Mến.
  4. Đọc kinh dâng ngày: Lạy Trái tim cực thánh Đức Chúa Giêsu, con nhờ Trái tim vẹn sạch Đức mẹ Maria mà dâng cho Trái Tim Chúa, mọi lời con cầu xin, mọi việc con làm mọi sự khó con chịu trong ngày hôm nay, cho được đền vì tội lỗi con mà cầu nguyện theo ý Chúa khi dâng mình tế lễ trên bàn thờ con lại dâng các sự ấy cho Trái Tim Chúa, có ý cầu nguyện theo ý Đức Giáo Hoàng.
  5. Làm dấu Thánh Giá
Mẫu kinh tối
  1. Làm dấu Thánh giá, đọc kinh Chúa Thánh Thần
  2. Đọc 1 đoạn Tin Mừng ngắn, thinh lặng ít phút suy niệm, xét mình, và xin lỗi Chúa về những thiếu sót trong ngày.
  3. Đọc 1 Kinh Lạy Cha, 3 Kinh Kính Mừng, 1 Kinh Sáng Danh, Kinh Lạy Nữ Vương.
  4. Hát kinh "Trời đã xế chiều"
  5. Làm dấu Thánh Giá
Mẫu làm giờ thánh Thiếu Nhi Thánh Thể

(Dùng cho Chi Đoàn hay Đội)

  1. Làm dấu Thánh giá, hát kinh Chúa Thánh Thần
  2. Quỳ đọc: Lạy Chúa Giêsu, chúng con tin thật Chúa ngự trong nhà tạm, trước mặt chúng con đây. Chúng con thờ lạy Chúa, xin Chúa lắng nghe lời cầu nguyện chúng con dâng lên Chúa trong giờ thánh này.
  3. Hát bài thờ lạy Mình Máu Thánh Chúa.
  4. Đứng, nghe đọc 1 đoạn Tin Mừng ngắn về Bí Tích Thánh Thể.
  5. Thinh lặng suy niệm, cũng có thể đọc 1 đoạn sách suy niệm.
  6. Sau đó, một số em (chừng 3 em) thay mặt mọi người dâng lên Chúa những lời nguyện (nên chuẩn bị trước)
  7. Thinh lặng cầu nguyện, rồi đọc 1 kinh Lạy Cha, 10 kinh Kính Mừng, 1 kinh Sáng Danh.
  8. Kết: Hát bài về Đức Mẹ.
Mẫu lãnh nhận Lời Chúa
  1. Tập họp vòng tròn, bán nguyệt, hay ngồi trong phòng. Huynh Trưởng nhắc lại lời Chúa hứa: "Nơi đâu có 2, 3 người họp nhau nhân danh Chúa thì có Chúa hiện diện"
  2. Làm dấu Thánh giá, hát kinh Chúa Thánh Thần
  3. Giục lòng tin Chúa đang hiện diện giữa cộng đoàn. Hát ca tụng Lời Chúa hay bài tương tự
  4. Đứng, đọc chậm rãi 1 đoạn Tin Mừng, đôi lời hướng dẫn hay 1 đoạn sách cắt nghĩa đã được chuẩn bị
  5. Thinh lặng cho Lời Chúa lắng đọng.
  6. Sau đó, chia sẻ, liên tưởng Lời Chúa với bản thân, đừng dạy bảo gì: a) Xem: Lời Chúa dạy mình như thế nào? b) Xét: mình đã thực hành Lời Chúa như thế nào? Còn những thiếu sót và yếu đuối thế nào? Hãy chia sẻ. c) Làm: theo Lời Chúa dạy, mình có thể làm gì? nói lên quyết tâm.
  7. Đọc 1 Kinh Lạy Cha, 1 kinh Kính Mừng, 1 kinh Sáng Danh
  8. Kết: Hát bài cảm tạ vì được ơn chia sẻ và lãnh nhận Lời Chúa.
BÀI 19. BÀI CA CÁC NGÀNH

Bản nhạc các bài ca ngành (Chiên Con – Tuổi Thơ Ca, Ấu Nhi Ca, Thiếu Nhi Ca, Kinh Huynh Trưởng, Nghĩa Sĩ Ca, Hiệp Sĩ Ca) ở trang 156–159, xem trong trình đọc (nút Đọc từng bài → "Bài 19. Bài ca các ngành").

BÀI 20. MƯỜI ĐIỀU LUẬT THIẾU NHI THÁNH THỂ

Xem Bài 9 ở trên (Luật – Khẩu hiệu – Lời hứa).

Nghi Thức Thiếu Nhi Thánh Thể…